[image ALT: Much of my site will be useless to you if you've got the images turned off!]
mail:
Bill Thayer

[image ALT: Click here for an English translation of this page.]
English

[image ALT: Cliccare qui per una pagina di aiuto in Italiano.]
Italiano

[Link to a series of help pages]
Help
[Link to the next level up]
Up
[Link to my homepage]
Home

[image ALT: link to previous section]
XVI.16‑XX

This webpage reproduces part of
Siege Defense

by
Aeneas Tacticus

(Loeb Classical Library edition, 1928)

The text is in the public domain.

This page has been carefully proofread
and I believe it to be free of errors.
If you find a mistake though,
please let me know!


[image ALT: link to next section]
XXXII‑XL

This site is not affiliated with the US Military Academy.

ΑΙΝΕΙΟΥ

ΠΕΡΙ ΤΟΥ
ΠΩΣ ΧΡΗ ΠΟΛΙΟΡΚΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΤΕΧΕΙΝ

p104 [link to English translation] XXI

1 Περὶ δὲ ἀρμένων ἑτοιμασίας καὶ ὅσα χρὴ1 περὶ χώραν φιλίαν προκατασκευάζειν2 καὶ3 τὰ ἐν τῇ χώρᾳ ὡς δεῖ ἀφανίζειν ἢ ἀχρεῖα4 ποιεῖν τοῖς ἐναντίοις ὧδε μὲν5 παραλείπεται· ἐν δὲ τῷ Παρασκευαστικῷ περὶ τούτων τελείως δηλοῦται. 2 περὶ δὲ φυλάκων καταστάσεως καὶ περιοδειῶν6 καὶ πανείων καὶ συνθημάτων καὶ παρασυνθημάτων p106τὰ μὲν πολλὰ ἐν τῇ Στρατοπεδευτικῇ βίβλῳ γραπτέον ὃν τρόπον δεῖ γενέσθαι, ὀλίγα δὲ αὐτῶν καὶ νῦν δηλώσομεν.

[link to English translation] XXII. [Φυλακαί]

1 Νυκτοφυλακεῖσθαι ἐν μὲν τοῖς κινδύνοις καὶ προσκαθημένων7 ἤδη ἐγγὺς πολεμίων πόλει ἢ στρατοπέδῳ ὧδε.8 2 τὸν μὲν στρατηγὸν9 τὸν τοῦ ὅλου ἡγεμόνα καὶ τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ τετάχθαι κατὰ10 τὰ περιαρχεῖα καὶ τὴν ἀγοράν, ἐὰν ὀχυρότητος μετέχῃ· εἰ δὲ μή, προκατειληφέναι τόπον τῆς πόλεως ἐρυμνότατόν τε καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἀπ᾽ αὐτοῦ τῆς πόλεως ὁρώμενον. 3 περὶ δὲ τὸ στρατήγιον σκηνοῦν καὶ διατελεῖν ἀεὶ τὸν σαλπιγκτὴν καὶ τοὺς δρομοκήρυκας, ἵν᾽,11 ἐάν τι δέῃ σημῆναι ἢ παραγγεῖλαι, ἐξ ἑτοίμου ὑπάρχωσι, καὶ οἵ τε12 ἄλλοι φύλακες τὸ μέλλον αἴσθωνται καὶ οἱ περίοδοι ὅπου ἂν13 ὄντες τύχωσι κατὰ περιοδίαν τῆς πόλεως. 4 ἔπειτα τούς τε ἐπὶ τῷ τείχει φύλακας καὶ τοὺς ἐν τῇ ἀγορᾷ καὶ ἐπὶ τῶν ἀρχείων καὶ τῶν εἰς τὴν ἀγορὰν εἰσβολῶν καὶ τοῦ θεάτρου καὶ τῶν ἄλλων κατεχομένων χωρίων διὰ βραχέων τε φυλάσσειν, καὶ πολλὰς εἶναι τὰς φύλακας καὶ ἅμα πολλοὺς ἀνθρώπους. 5 ἐν γὰρ τῷ δι᾽ ὀλίγου φυλάσσειν οὔτ᾽ ἂν14 κατὰ μῆκος χρόνου δύναιτό τις πρᾶξαί τι πρὸς τοὺς πολεμίους καὶ νεωτερίσαι φθάσας, ἧττόν τ᾽ ἂν ὕπνοι ἐγγίγνοιντο διὰ βραχέος φυλασσόντων, τῷ15 τε πολλοὺς ἅμα φυλάσσειν μᾶλλον δύναιτο ἐκφερομυθεῖσθαί τι τῶν πρασσομένων. p1085a ἐγρηγορέναι τε ὡς πλείστους ἄμεινον ἐν τοῖς κινδύνοις καὶ πάντας16 φυλάξαι ἐν τῇ νυκτί, ἵν᾽ ὡς πλεῖστοι καθ᾽ ἑκάστην φυλακὴν προφυλάσσωσιν. 6 ἐὰν δὲ ὀλίγοι τε καὶ μακρὰς φυλάσσωσιν, ὕπνος τ᾽ ἂν ἐγγίγνοιτο διὰ τὸ μῆκος τῶν φυλάκων, καὶ εἴ τινές τι ἐγχειροῖεν νεωτερίσαι, ὑπάρχοι ἂν αὐτοῖς τοῦ χρόνου τὸ μῆκος καὶ φθάσαι καὶ λαθεῖν πράξαντάς τι πρὸς τοὺς πολεμίους· διὸ δεῖ τὰ τοιαῦτα μὴ ἀγνοεῖν. 7 ἔτι δὲ χρὴ ἐν τοῖς κινδύνοις καὶ τάδε προνοεῖν. τῷ φυλάκων μηδένα προγιγνώσκειν μήτε ὁπόστην17 μήτε18 ὅπου φυλάξει τῆς πόλεως· μηδὲ τῶν αὐτῶν ἀεὶ τοὺς αὐτοὺς ἡγεῖσθαι, ἀλλ᾽ ὡς πυκνότατα πάντα μεθιστάναι τὰ περὶ τὴν πολιτοφυλακίαν· οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστά τις δύναιτο τοῖς ἔξω προδιδοὺς δηλοῦν τι ἢ προσδέξασθαι παρὰ τῶν πολεμίων, 8 μὴ προειδότες19 ὅπου τοῦ τείχους τὴν νύκτα ἔσονται μηδὲ μήθ᾽ ὧν, ἀλλ᾽ ἀγνοοῦντες τὸ μέλλον. καὶ τοὺς ἡμέρας φυλάξαντας μὴ φυλάσσειν νυκτός· οὐ γὰρ ἐπιτήδειον20 προειδέναι ἃ μέλλει ἕκαστος πράσσειν.

[link to English translation] 9 Προφυλάσσοιέν τ᾽ ἂν ἐκ τῶν ἐπὶ τῷ τείχει φυλακίων21 προφύλακες ὧδε. ἐξ ἑκάστου γὰρ φυλακίου καθ᾽ ἑκάστην φυλακὴν22 προφυλασσόντων εἷς ἀνὴρ ἐπὶ τὸ ἐχόμενον φυλάκιον, καὶ ἀπ᾽ ἐκείνου ἄλλος εἰς τὸ ἐχόμενον, καὶ ἀπὸ p110τῶν ἄλλων ἄλλοι23 εἰς τὰ ἄλλα· παρηγγέλθω δὲ ποιεῖν ἁπαξάπαντας24 τοῦτο ἀπὸ συσσήμων. 10 καὶ οὕτω πολλοί τε καὶ ἅμα περιοδεύσουσιν25 καὶ μικρὸν ἕκαστος26 χωρίον κινηθήσεται, καὶ οὐ θαμὰ27 οἱ αὐτοὶ παρὰ τοῖς αὐτοῖς διατελοῦσι, πυκνὰ ἄλλων φυλάκων παρ᾽ ἄλλοις γιγνομένων φύλαξιν.28 τούτου δὲ οὕτω πρασσομένου οὐκ ἄν τι29 ἐκ τῶν φυλάκων νεωτερισθείη.

[link to English translation] 11 Τοὺς δὲ προφυλάσσοντας30 ἀντιπροσώπους ἀλλήλοις ἑστάναι· οὕτως γὰρ ἂν πάντῃ ἀπ᾽ αὐτῶν βλέποιντο, καὶ ἥκιστα ὑπό τινων ἀγρευθεῖεν λάθρᾳ προσελθόντων,31 ἅπερ ἤδη γεγονότα περὶ τὰ ἡμεροσκοπία δεδήλωται. 12 ἐν δὲ ταῖς χειμεριναῖς καὶ σκοτειναῖς νυξὶν ἄλλην καὶ32 ἄλλην αὐτοὺς λίθους βάλλειν εἰς τὸ ἔξω μέρος τοῦ τείχους, καὶ ὡς δὴ ὁρωμένους τινὰς ὑπ᾽ αὐτῶν ἐρωτώντων τίνες εἶεν·33 ἀπὸ ταὐτομάτου γὰρ ἂν γνωσθεῖέν τινες προσπελάζοντες. 13 ἂν δὲ δοκῇ, καὶ εἰς τὸ ἔσω μέρος τῆς πόλεως τὸ αὐτὸ ποιεῖν. οἱ δέ τινες τοῦτό φασιν βλαβερὸν εἶναι· τοὺς γὰρ προσιόντας τῶν πολεμίων ἐν τῷ σκότει προαισθάνεσθαι ὅτι ἐνταῦθα οὐ προσιτητέον34 ἐστὶ διὰ τὴν φωνήν τε τῶν περιόδων καὶ τὸ βάλλειν, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸν σιγώμενον τόπον. 14 ἄριστον δ᾽ ἐν τοιαύταις νυξὶν ἔξω τοῦ τείχεος κύνας35 p112προσδεδέσθαι νυκτερεύοντας, οἵπερ ἐκ πλείονος ἐμφανιοῦσιν τὸν ἐκ τῶν πολεμίων κατάσκοπον ἢ αὐτόμολον προσπελάζοντα τῇ πόλει λαθραίως ἤ πῃ ὁρμώμενον αὐτομολοῦντα· ἅμα δὲ καὶ τὸν φύλακα, ἐὰν τύχῃ καθεύδων, ἐγείρουσι διὰ τὸν ὑλαγμόν.

[link to English translation] 15 Ἧι36 δ᾽ ἂν τῆς πόλεως εὐπρόσοδα καὶ εὐεπίθετα τοῖς πολεμίοις ᾖ, τῇδε φύλακας καθιστάναι τοὺς τὰ πλεῖστα κεκτημένους καὶ ἐντιμοτάτους τε καὶ τῶν μεγίστων μετέχοντας τῇ πόλει· μάλιστα γὰρ ἂν αὐτοῖς προσήκοι μὴ πρὸς ἡδονὰς τραπέσθαι, ἀλλὰ μεμνημένους ἂν τὸν νοῦν37 προσέχειν. 16 ἐν38 δὲ ταῖς πανδήμοις ἑορταῖς χρὴ τῶν κατὰ πόλιν φυλάκων ὅσοι ἐν σώμασι μάλιστα ὕποπτοι τοῖς αὑτῶν39 καὶ ἄπιστοι, ἀφίεσθαι ἀπὸ τῶν φυλακείων κατ᾽ οἰκίας ἑορτάζειν. 17 καὶ ἅμα40 μὲν πολυωρεῖσθαι δόξουσιν, ἅμα δὲ οὐδὲν ἂν ἐπ᾽ αὐτοῖς εἴη πρᾶξαι. ἀντὶ δὲ τούτων ἄλλους εἰς τὰ φυλακεῖα καθιστάναι πιστοτέρως ἔχοντας· περὶ γὰρ τὰς ἑορτὰς καὶ41 τοὺς τοιούτους καιροὺς μάλιστα οἱ βουλόμενοί τι νεωτερίζειν ἐγχειροῦσιν. 18 ὅσα δὲ πάθεα γέγονε περὶ τοὺς τοιούτους42 καιρούς, ἐν ἄλλοις δηλοῦται.

[link to English translation] 19 Μᾶλλον43 δὲ ἅμα τούτοις μηδὲ τὰς ἀναβάσεις ἐπὶ τὸ τεῖχος εὐπόρους εἶναι ἀλλὰ κλειστάς, ἵνα μηδενὶ ἐγγίγνηται προκαταλαμβάνειν τι44 τοῦ τείχους βουλομένῳ p114ἐνδοῦναι τοῖς πολεμίοις, ἀλλ᾽ ὦσιν οἱ45 φύλακες οὓς ἂν σὺ βούλῃ46 ἐξ ἀνάγκης ἐπὶ τοῦ τείχους διατελοῦντες καὶ μὴ καταβαίνοντες, ἄν τέ τινες ἔξωθεν τῆς πόλεως λάθωσιν ὑπερβάντες, μὴ ῥᾳδίως διὰ ταχέων καταβαίνωσιν47 ἀπὸ τοῦ τείχους εἰς τὴν πόλιν, ἐὰν μὴ θέλωσιν ἀφ᾽ ὑψηλῶν48 καταπηδῶντες κινδυνεύειν καὶ μήτε λαθεῖν μήτε φθάσαι. πρέποι49 δ᾽ ἂν τὸ παρασκεύασμα τοῦτο περὶ τὰς ἀναβάσεις καὶ ἐν τυράννου ἀκροπόλει. 20 μετὰ δὲ τὴν ἐν Νάξῳ50 ναυμαχίαν ἐπιβουλευόμενος51 ὁ φρούραρχος Νικοκλῆς ἀναβάσεις κλειστὰς ποιήσας κατέστησε φύλακας52 ἐπὶ τῷ τείχει, ἔξω δὲ τῆς πόλεως περιοδίας ἐποιεῖτο μετὰ κυνῶν· προσεδέχοντο γὰρ ἔξωθέν τινα ἐπιβουλήν.

[link to English translation] 21 Ἐν ὁμονοοῦσι δὲ καὶ μηδενὸς ὑποπτεύοντος ἐν τῇ πόλει ἐν τοῖς ἐπὶ53 τῷ τείχει φυλακείοις δεῖ τὰς νύκτας λύχνα καίεσθαι ἐν54a λαμπτῆρσιν, ἵνα καθ᾽ οὓς ἄν τι προσπελάζῃ πολέμιον, ἄρωσι τῷ στρατηγῷ τὸν λαμπτῆρα. 22 ἐὰν δὲ54b μὴ φαίνηται πρὸς τὸν στρατηγὸν ὁ λαμπτὴρ τόπου κωλύοντος, ἄλλος διαδεκτὴρ ὑπολαμβάνων λαμπτῆρι φαινέτω τῷ στρατηγῷ, ὁ δὲ στρατηγὸς τὸ ἐμφανιζόμενον αὐτῷ τοῖς ἄλλοις φύλαξι δηλούτω σάλπιγγι ἢ54c p116τοῖς δρομοκήρυξιν, ὁποτέρως55 ἂν συμφέρῃ. 23 κατὰ δὲ τοὺς καιροὺς τούτους καὶ οὕτω περὶ τὰς φύλακας διατελούντων παραγγελλέσθω τῷ ἄλλῳ ὄχλῳ, ὅταν σημανθῇ,56 μηδένα ἐξιέναι· ἐὰν δέ τις ἐξίῃ ἐπί τινα πρᾶξιν ἀναγκαῖον, μετὰ λαμπτῆρος πορεύεσθαι, ἵνα πόρρωθεν κατάδηλος ᾖ τοῖς περιοδεύουσι. 24 μηδ᾽ ἐργάζεσθαι μηδένα δημιουργὸν ἢ57 χειροτέχνην, ἵνα μὴ ψόφοι ἀπό τινων γίγνωνται τοῖς φύλαξιν.

[link to English translation] Ὃν δ᾽ ἂν τρόπον ἴσως καὶ κοινῶς μακροτέρων ἢ βραχυτέρων νυκτῶν γιγνομένων καὶ πᾶσιν αἱ φυλακαὶ γίγνοιντο, . . .58 πρὸς κλεψύδραν χρὴ φυλάσσειν, ταύτην δὲ συμμεταβάλλειν διὰ δεχημερίδος.59 25 μᾶλλον δὲ αὐτῆς κεκηρῶσθαι τὰ ἔσωθεν, καὶ μακροτέρων μὲν γιγνομένων τῶν νυκτῶν ἀφαιρεῖσθαι τοῦ κηροῦ, ἵνα πλέον ὕδωρ χώρᾳ, βραχυτέρων δὲ προσπλάσσεσθαι,60 ἵνα ἔλασσον δέχηται. περὶ μὲν οὐ φυλάκων ἰσότητος ἱκανῶς61 μοι δεδηλώσθω.

[link to English translation] 26 Ἐν δὲ τοῖς ἀκινδυνοτέροις τοὺς ἡμίσεας τῶν προγεγραμμένων εἰς τὰς φύλακας καὶ περιοδίας χρὴ τετάχθαι, καὶ οὕτω τὸ ἥμισυ τῆς στρατιᾶς νύκτα ἑκάστην φυλάξει· ἀκινδύνων δὲ καὶ εἰρηναίων ὄντων ἐλάχιστά τε καὶ ἐλαχίστους τῶν ἀνθρώπων ὀχλεῖν. 27 καὶ ἐάν τε περιοδείας χρὴ τῷ στρατηγῷ,62 σκυταλίδα p118ἔχουσαν σημεῖον παρὰ τοῦ στρατηγοῦ63 παραδίδοσθαι τῷ πρώτῳ φύλακι, τοῦτον δὲ τῷ ἐχομένῳ καὶ ἕτερον ἑτέρῳ, μέχρι ἂν64 περιενεχθῇ ἡ σκυταλὶς κύκλῳ τὴν πόλιν καὶ κομισθῇ παρὰ τὸν στρατηγόν· προειρῆσθαι δὲ τοῖς προφύλαξιν μὴ πορρωτέρω προενεγκεῖν τὴν σκυταλίδα τοῦ ἐχομένου φύλακος. 28 ἐὰν δ᾽ ὁ65 ἐλθὼν καταλάβῃ τόπον ἔρημον φύλακος, πάλιν66 ἀντιδιδόναι παρ᾽ οὗ ἔλαβεν τὴν σκυταλίδα, ἵν᾽67 αἴσθηται ὁ στρατηγὸς καὶ γνῷ τὸν μὴ παραδεξάμενον ἀλλ᾽ ἐκλείποντα φυλακήν. 29 ὃς δ᾽ ἂν φυλακῆς αὐτῷ οὔσης μὴ παρῇ εἰς τὸ τεταγμένον, ὁ λοχαγὸς αὐτοῦ παραχρῆμα τὴν φυλακὴν ἀποδόσθω, ὁπόσον68 δἂν69 εὑρίσκῃ, καὶ καταστησάτω ὅστις ὑπὲρ αὐτοῦ φυλάξει. ἔπειτα ὁ70 πρόξενος ἐξ αὐτῆς71 ἀποδιδότω τῷ πριαμένῳ τὴν φυλακήν, ὁ δὲ ταξίαρχος αὐτὸν τῇ ὑστεραίᾳ ζημιούτω τῇ νομιζομένῃ ζημίᾳ.

[link to English translation] XXIII. [Ἐπέξοδος λαθραία ἐν νυκτί]

1 Ἐπεξόδους δὲ ποιούμενον λαθραίως ἐν νυκτὶ τοῖς προσκαθημένοις πολεμίοις τάδε προνοεῖν. πρῶτον p120μὲν φυλάξαι ὅπως μή τις ἐξαυτομολήσῃ·72 ἔπειτα φῶς ὑπαίθριον μηδὲν εἶναι, ἵνα μὴ ὁ73 ὑπὲρ τῆς πόλεως ἀὴρ πυρωδέστερος ὢν τοῦ ἄλλου ἐκφήνῃ τὸ μέλλον. 2 τούς τε τῶν κυνῶν ὑλαγμοὺς καὶ τῶν ἀλεκτρυόνων τὰς φωνὰς ἀφανίζειν ἄφωνα ποιοῦντα τόνδε τὸν καιρόν, ἐπικαύσαντά τι74 τοῦ σώματος· καὶ γὰρ αἱ τούτων φωναὶ πρὸ75 ὄρθρου φθεγγόμεναι ἐκφαίνουσι τὸ μέλλον. 3 ἐποιήσαντο δέ τινες καὶ τοιόνδε τεχνάσαντες. στασιασμοῦ προσποιητοῦ μετὰ προφάσεως εὐλόγου γενομένου76 παρ᾽ αὐτοῖς, καιρὸν τηρήσαντες καὶ ἐπεξελθόντες ἐπέθεντο παρ᾽ ἐλπίδα τοῖς πολεμίοις καὶ κατώρθωσαν. 4 ἤδη δέ τινες τειχήρεις ὄντες καὶ ὧδε ἔλαθον ἐπεξελθόντες.77 τὰς μὲν πύλας ἀπέδειμαν78 ὁρατῶς τοῖς πολεμίοις· ᾗ δὲ μάλιστα εὐεπιθέτως εἶχον οἱ ἐναντίοι,79 ταύτῃ κατεπέτασαν ἀκάτειον80 καὶ ἀνῆραν διὰ χρόνου τινός, ὥστε κατ᾽81 ἀρχὰς μὲν θαυμάσαι τοὺς πολεμίους, ὕστερον δὲ καὶ πολλάκις γιγνομένου ἀμέλειαν εἶχον. 5 οἱ δὲ ἐν τῇ πόλει ἐν νυκτὶ διελόντες τοῦ τείχους ὅσον ἤθελον, καὶ ἀντιδομὴν παρασκευασάμενοι κατεπέτασαν τὸ ἱστίον. τηρήσαντες δὲ καιρὸν ἐπεξελθόντες ἐπέθεντο παραδόξως τοῖς πολεμίοις· ποιοῦντες δὲ ταῦτα ἐφύλασσον μή τις αὐτομολήσῃ. διὸ δεῖ μηδὲν τῶν τοιούτων παρορᾶν.

[link to English translation] 6 Οὐ μὴν οὐδ᾽ ἐν ταῖς νυξὶν ἀσκέπτως μετ᾽ ὄχλου p122ἐκπορευτέον,82 οἷα καὶ ἐν τοῖς καιροῖς τῶν ἐπιβουλευόντων τινὲς τεχνάζουσιν, οἱ μὲν ἔσω τῆς πόλεως οἱ δὲ καὶ ἔξωθεν, προσάγεσθαι βουλόμενοι τοιοῖσδε ἀπατήμασι, πυρσεύσαντές τι ἢ ἐμπρήσαντες νεώριον ἢ γυμνάσιον ἢ83 ἱερὸν πάνδημον ἢ δι᾽ ὅπερ ἂν ἔξοδος γένοιτο πλήθους ἀνθρώπων καὶ οὐ τῶν τυχόντων. προνοοῦντα οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα μὴ ἑτοίμως ἀποδέχεσθαι. 7 πρᾶξις δὲ καὶ ἠδ᾽ ἐξοισθήσεται ἐξ ἀρχόντων.84 προετοιμάσαντες κατὰ τὴν χώραν θόρυβον γενέσθαι καὶ ἐκ τῶν ἀγρῶν εἰς τὴν πόλιν ἀγγελθῆναι κλωπῶν ἐπιβουλήν, δι᾽ ὅπερ ἔμελλον οἱ πολῖται σπεύσειν εἰς βοήθειαν, 8 γενομένου δὲ τούτου οἵ τε85 ἄρχοντες καὶ οἱ συνεθέλοντες86 τοὺς πολίτας87 παρεκάλουν εἰς βοήθειαν. ἐπειδὴ δ᾽88 ἠθροίσθη τὸ πλῆθος τῶν πολιτῶν πρὸς τὰς πύλας σὺν ὅπλοις, τοιόνδε ἐτεχνάσαντο. 9 προεῖπον οἱ ἄρχοντες τοῖς ἠθροισμένοις ὅτι τρία μέρη αὐτοὺς γενομένους δεῖ ἐνεδρεῦσαι μικρὸν ἀπωτέρω τῆς πόλεως, παραγγείλαντες ἃ προσῆκεν πρὸς τὰ μέλλοντα, τοῖς δὲ ἀκούουσιν ἦν ἀνύποπτα. 10 καὶ τοὺς μὲν ἐξαγαγόντες ἐκάθισαν εἰς χωρία ἐπιτήδεια ὡς ἐνεδρεύσοντας τοῖς ἐμβεβληκόσι πολεμίοις· αὐτοὶ δὲ λαβόντες σώματα αὐτοῖς συνίστορα τῆς πράξεως προεπορεύοντο ὡς κατασκεψόμενοί89 τε τὰ ἀγγελλόμενα καὶ προκινδυνεύσοντες90 τῶν ἄλλων, ἵνα δῆθεν προαγάγοιεν τοὺς πολεμίους εἰς τὰς ἐνέδρας ὡς ὑποφεύγοντες. 11 πορευθέντες δὲ εἰς τόπον ὅπου ἦν αὐτοῖς ξενικὸν p124προητοιμασμένον κρυφαίως91 κομισθέντες92 κατὰ θάλατταν, ἀναλαβόντες ἔφθασαν καὶ ἔλαθον εἰσαγαγόντες εἰς τὴν πόλιν κατ᾽ ἄλλας ὁδούς, ὡς τοὺς ἐπεξελθόντας πολίτας πάλιν ἀπαγαγόντες· τὴν δὲ πόλιν καταλαβόντες τοῖς ξένοις τῶν ἐν ταῖς ἐνέδραις ὄντων τοὺς μὲν ἐφυγάδευον, τοὺς δὲ ἐδέχοντο. διὸ δεῖ πάντα τὰ τοιαῦτα ὑποπτεύειν καὶ μὴ ἀλογίστως νύκτωρ εἰς πολεμίους ἔξοδον πλήθους ποιεῖσθαι.

[link to English translation] XXIV. [Συνθημάτων]93

1 Παραδιδόντα δὲ συνθήματα δεῖ προνοεῖν, ἐὰν τύχῃ τὸ στράτευμα μιγάδες ὄντες ἀπὸ πόλεων ἢ ἐθνῶν, ὅπως μή, ἂν παρέχῃ τὸ ἓν εἶδος δύο ὀνόματα, ἀμφιβόλως παραδοθήσεται, οἷον τάδε, Διόσκουροι Τυνδαρίδαι, περὶ ἑνὸς εἴδεος δύο ὀνόματα οὐ τὰ αὐτά· 2 καὶ ἄλλοτε δὲ Ἄρης Ἐνυάλιος, Ἀθηνᾶ Παλλάς, ξίφος ἐγχειρίδιον, λαμπὰς φῶς, καὶ ἄλλα ὁμότροπα τούτοις, ἅπερ δυσμνημόνευτά ἐστιν παρὰ τὰ νομιζόμενα ἑκάστῳ ἔθνει94 τῶν ἀνθρώπων καὶ βλάβην φέρει, ἐὰν κατὰ γλῶσσάν τις παραγγέλλῃ μᾶλλον95 ἢ κοινόν τι ἅπασιν. 3 ἐν μιγάσι δ᾽ οὖν ξένοις οὐ δεῖ τὰ τοιαῦτα παραγγέλλειν, οὐδὲ ἐν ἔθνεσι συμμάχοις. οἷον Χαριδήμῳ Ὠρείτῃ περὶ τὴν Αἰολίδα συνέβη, καταλαβόντι Ἴλιον τρόπῳ τοιῷδε. 4 τῷ ἄρχοντι τοῦ Ἰλίου ἦν οἰκέτης ἐκπορευόμενος ἐπὶ λείαν ἀεί, καὶ μάλιστα ἐν ταῖς νυξὶν p126ἐξεπορεύετο καὶ εἰσεπορεύετο εἰσάγων96 τὰ ἀγρευθέντα ἑκάστοτε. 5 ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ καταμαθὼν ὁ Χαρίδημος ταῦτα πράσσοντα οἰκειοῦται, καὶ εἰς λόγους κρυφαίους ἀφικόμενος διομολογεῖται, καὶ ἔπεισεν αὐτὸν ἐκπορευθῆναι ἐν ῥητῇ νυκτὶ ὡς ἐπὶ λείαν· μέθ᾽ ἵππου δὲ ἐκέλευσεν αὐτὸν ἐξελθεῖν ἐν τῇ νυκτί, ἵνα αἱ πύλαι αὐτῷ ἀνοιχθεῖεν, ἀλλὰ μὴ κατὰ τὴν διάδυσιν97 ἢ τὴν ἐκτομάδα πυλίδα ὥσπερ εἰώθει,98 εἰσέλθοι. 6 γενόμενος δ᾽ ἔξω καὶ διαλεχθεὶς τῷ Χαριδήμῳ ἔλαβεν παρ᾽ αὐτῶν ξένους ὡς τριάκοντα τεθωρακισμένους καὶ ἔχοντας ἐγχειρίδια καὶ ὅπλα καὶ περικεφαλαίας κρυφαίας.99 7 ὡς ἀπήγαγέν τε οὖν αὐτοὺς ἐν τῇ νυκτὶ ἐν ἐσθῆτι φαύλῃ καὶ ἔκρυψε τὰ ὅπλα, καὶ ὁμοιώσας αἰχμαλώτοις, μετ᾽ ἄλλων γυναικῶν καὶ παιδαρίων, καὶ τούτων ὡς αἰχμαλώτων, εἰσεπορεύετο ἀνοιχθεισῶν αὐτῷ τῶν πυλῶν διὰ τὸν ἵππον. 8 ὅπου δὴ εὐθὺς οἱ εἰσελθόντες ἔργου εἴχοντο τὸν τε πυλωρὸν ἀποκτείναντες καὶ εἰς ἄλλας ξένας πράξεις ὁρμήσαντες, καὶ τῶν πυλῶν ἐγκρατεῖς ὄντες, ἐφ᾽ ἃς εὐθύς, οὐ πόρρω ὄντος τοῦ Χαριδήμου, παρῆσαν τάξεις καὶ κατέλαβον τὸ πόλισμα. 9 μετὰ δὲ ταῦτα καὶ αὐτὸς εἰσεπορεύθη μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως. ἅμα δὲ τούτοις καὶ τοιόνδ᾽ ἔπραξεν. 10 τοῦ στρατεύματός τινι μέρει ἐνέδρας ἐποιήσατο, προνοήσας ὅτι παρέσοιτο βοηθεία ἐπὶ τὸ χωρίον. ὅπερ συνέβη· εὐθὺς γὰρ αἰσθόμενος Ἀθηνόδωρος Ἴμβριος, ὢν οὐ πόρρω μετὰ στρατεύματος, ἐπειρᾶτο βοηθεῖν ἐπὶ τὸ χωρίον. 11 ἔτυχε δὲ καὶ αὐτὸς ἀγχίνως100 πάλιν ἀνθυποπτεύσας,101 καὶ οὐ τὰς ἐνεδρευομένας ὁδοὺς ἐπορεύθη πρὸς τὸ Ἴλιον, ἀλλὰ ἄλλας πορευθεὶς p128ἔλαθέν τε ἐν τῇ νυκτὶ καὶ ἦλθεν πρὸς τὰς πύλας. 12 καὶ ἔλαθόν τινες συνεισελθόντες102 εἰς τὴν πόλιν ἐν τῷ θορύβῳ, ὡς τοῦ Χαριδήμου ὄντες στρατεύματος. 13 ἔπειτα πρὸ τοῦ πλείονας103 εἰσελθεῖν ἐγνώσθησαν τῷ συνθήματι, καὶ οἱ μὲν ἐξέπεσον αὐτῶν, οἱ δὲ καὶ περὶ τὰς πύλας διεφθάρησαν· τοῖς μὲν γὰρ ἦν τὸ σύνθημα Τυνδαρίδαι, τοῦ104 δὲ Διόσκουροι. 14 καὶ παρὰ τοῦτο ἐγένετο τὴν105 πόλιν μὴ ἀντικαταληφθῆναι παραχρῆμα ὑπὸ τοῦ Ἀθηνοδώρου ἐν τῇ αὐτῇ νυκτί. παραγγέλλειν οὖν χρὴ τὰ συνθήματα εὐμνημόνευτά τε καὶ ὡς μάλιστα106 ἀδελφὰ ταῖς μελλούσαις πράξεσι γίγνεσθαι, οἷον τάδε. 15 ἐπὶ μὲν ἄγραν πορευομένοις107 Ἄρτεμιν Ἀγροτέραν, ἐπὶ δὲ κλοπήν τινα πράξεων Ἑρμῆν Δόλιον, ἐπὶ δὲ βιασμὸν108 Ἡρακλέα, τοῖς δὲ φανεροῖς ἐγχειρήμασιν Ἥλιον καὶ Σελήνην, καὶ ὡς μάλιστα ὁμότροπα τούτοις καὶ κοινότατα πᾶσιν. 16 Ἰφικράτης δὲ οὐδὲ τὸ109 αὐτὸ σύνθημα ἐκέλευεν τὸν110 περίοδόν τε καὶ φύλακα111 ἔχειν, ἀλλὰ ἕτερον ἑτέρῳ δεδόσθαι, ἵνα ὁ μὲν τὸ πρῶτον ἐρωτηθεὶς ἀποκρίνηται Ζεὺς Σωτήρ, ἐὰν τοῦτο ἔχων τύχῃ, ὁ δ᾽ ἀντερωτηθεὶς112 Ποσειδῶν. οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστα σφάλλοιντο ὑπὸ τῶν πολεμίων p130καὶ ἐξαυτομολοῖτο τὸ σύνθημα. 17 πλάνης δὲ γενομένης τοῖς φύλαξιν ἀπ᾽ ἀλλήλων συριγμῷ χρῆσθαι πρὸς αὑτούς, τοῦτον113 δὲ προσυγκεῖσθαι· πλὴν γὰρ τῷ εἰδότι ἄγνωστος114 τοῖς ἄλλοις ἔσται, ἐάν τε Ἕλληνες ἐάν τε βάρβαροι ὦσιν. 18 προενθυμεῖν δὲ τῶν κυνῶν, μὴ διὰ τὸν συριγμὸν ἀσύμφορον ἐξ αὐτῶν ᾖ. ἐχρήσαντο δὲ αὐτῷ καὶ ἐν Θήβαις ὅτε τὴν Καδμείαν καταλαβόντες ἐσκεδάσθησαν νυκτὸς καὶ ἠγνόησαν ἀλλήλους, πρὸς συριγμὸν δὲ συνελέγοντο.115 19 τὰ δὲ συνθήματα ἐρωτᾶσθαι κοινῶς τοῖς τε περιοδεύουσι καὶ προφύλαξιν· οὐδὲν γὰρ προσήκει τὸν ἕτερον ἐρωτᾶν. ὡς116 γὰρ περίοδος καὶ πολέμιος ἂν ἐρωτῴη.117

[link to English translation] XXV. [Παρασυνθήματα]

1 Ἔνιοι δὲ παρασυνθήμασι118 χρῶνται τῶν τε πανείων ἕνεκεν καὶ πρὸς τὸ γνωρίζειν μᾶλλον τοὺς φίλους. 2 εἶναι δὲ καὶ παρασυνθήματα ὡς ἰδιώματα καὶ δυσγνωστότατα τοῖς πολεμίοις. εἴη δ᾽ ἂν τὰ παρασυνθήματα τοιάδε. ἐν μὲν ταῖς σκοτειναῖς νυξὶν τό τε σύνθημα ἐρωτᾶν καὶ φωνεῖν τι, μᾶλλον δὲ119 καὶ ψόφον120 ἐμφανίσαι, τὸν δὲ ἐρωτώμενον τό τε σύνθημα ἀποκρίνεσθαι καὶ ἄλλο τι121 προσυγκείμενον φωνῆσαι ἢ ψόφον ἐμφανίσαι· ἐν δὲ τοῖς p132φαεινοῖς χρόνοις τὸν μὲν ἐρωτῶντα τὸ σύνθημα τὸν πῖλον ἀφελέσθαι ἢ ἐν τῇ χειρὶ ἔχοντα ἐπιθέσθαι, 3 ἔστιν δὲ καὶ ἐπαγαγέσθαι τὸν πῖλον ἐπὶ τὸ πρόσωπον καὶ ἀπαγαγέσθαι ἀπὸ τοῦ προσώπου, 4 ἔτι δὲ καὶ τὸ δόρυ καταπῆξαι προσιόντα ἢ εἰς τὴν ἀριστερὰν παραλαβεῖν, ἢ122 ἔχειν ἐν τῇ χειρὶ ἄραντα ἢ ἀνελέσθαι, τὸν δὲ ἐρωτώμενον τό τε σύνθημα ἀποκρίνασθαι καὶ τούτων τι προσυγκείμενον ποιῆσαι.

[link to English translation] XXVI. [Περιοδεῖαι]

1 Περιοδεύειν μὲν123 ἐν τοῖς κινδύνοις πρῶτον124 τῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ ἠθροισμένων λόχων δύο ὑπὸ τὸ τεῖχος ἐναλλὰξ ἀλλήλοις, διεσκευασμένους τοῖς ὑπάρχουσιν ὅπλοις καὶ παρασυνθήμασιν,125 ὡς ἀκριβῶς ἐκ πλείονος διαγνῶναι ἑαυτούς. 2 τοὺς δὲ τὴν πρώτην φυλακὴν περιοδεύοντας ἀδείπνους χρὴ περιοδεύειν· τυγχάνουσι γὰρ οἱ τὴν πρώτην προφυλάσσοντες ἀπὸ δείπνου ὄντες126 ῥᾳθυμοτέρως τε καὶ ἀκολαστοτέρως διακείμενοι. 3 περιοδεύειν δὲ ἄνευ λαμπτῆρος, ἂν μὴ λίαν χειμὼν ᾖ127 καὶ σκότος· εἰ δὲ μή, οὕτω ὁ λαμπτὴρ φεγγέτω, εἰς ὕψος μὲν μηδέν (κεκαλύφθω γάρ τινι), ἐπὶ δὲ τὴν γῆν καὶ τὰ πρὸ τῶν ποδῶν128 μόνον φεγγέτω. 4 ἐν ἱπποτροφούσῃ δὲ πόλει καὶ ἐν ἱππασίμῳ χειμῶνος ἱππεῦσι περιοδεύειν· ἐν γὰρ τοῖς ψύχεσιν καὶ πηλοῖς129 καὶ μήκεσι τῶν νυκτῶν θᾶσσον ἀνύοιτ᾽ ἂν ἡ περιοδεία. 5 ἐὰν δὲ ἅμα τούτοις p134καὶ ἐπὶ τοῦ τείχους περιοδεύωσιν, . . .130 ὥστε τινὰς μὲν τὰ131 ἔξω τείχους ἐπισκοπεῖσθαι, τινὰς δὲ τὰ ἔσω· 6 ἔχειν δὲ καὶ περιοδεύοντας λίθους ἐν ταῖς σκοτειναῖς νυξὶ καὶ βάλλειν ἄλλην καὶ ἄλλην εἰς τὸ ἔξω μέρος τοῦ τείχους. οἱ δὲ οὐκ ἐπαινοῦσι τοῦτο διὰ τὰ προγεγραμμένα. 7 ἐν ὑποψίᾳ ὄντων ἀλλήλοις . . .132 χρὴ δὲ τὰς περιοδείας εἶναι κάτω τοῦ τείχους, καὶ μὴ ἀναβαίνειν τοὺς133 περιόδους πλὴν τῶν φυλάκων.

[link to English translation] Καὶ ἐὰν στράτευμα κεκακοπαθήκῃ134 μάχῃ λειφθέν,135 ἢ διὰ τὸ πλῆθος ἀποβαλεῖν νεκρῶν ἢ τραυματιῶν,136 ἢ συμμάχων ἀποστάσει ἢ δι᾽ ἄλλο τι σύμπτωμα ἀθυμῇ137 καὶ τεταπεινωμένον ᾖ,138 ἐπικίνδυνά τε ᾖ139 πολεμίων ἐγγὺς ὄντων, χρὴ τὰ προγεγραμμένα κατὰ τὰς φυλακὰς πράσσειν. 8 καὶ τὰς περιόδους ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς πυκνάς τε χρὴ περιοδεύειν καὶ οὐ δεῖ προθυμεῖσθαι ἐν ταῖς περιοδείαις εὑρίσκειν τινὰς τῶν προφυλασσόντων ἀμελεστέρως διακειμένους διὰ ὕπνον ἢ κάματον· οὐ γὰρ συμφέρει οὕτω διακείμενον τὸ στράτευμα ἔτι ἀθυμότερον καθιστάναι (εἰκὸς δὲ ὅταν εὑρεθῇ αἰσχρόν τι ποιῶν ἀθυμεῖν), ἀλλὰ μᾶλλον πρὸς θεραπείαν τε καὶ ἀνάληψιν αὑτῶν140 τραπέσθαι. 9 καὶ περιόδους ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς ἐκ πλείονος χωρίου καταδήλους εἶναι προσιόντας τοῖς φύλαξι p136φωνοῦντάς τι πόρρωθεν, ὅπως ἀνεγερθῇ141 ἐὰν καθεύδῃ ὁ προφύλαξ καὶ παρασκευάσηται ἀποκρίνεσθαι τὸ ἐρωτώμενον. 10 ἄριστον δὲ αὐτὸν τὸν στρατηγὸν ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς ἐπιμελῶς ἑκάστην142 περιοδεύειν μετὰ τῶν αὐτῶν ἀπολέκτων143 ἀνδρῶν. ὑπεναντίως144 δὲ τούτοις διακειμένου στρατεύματος ἐπισπερχεστέρως τοὺς φύλακας ἐξετάζειν. 11 ἐφοδεύειν τε τὸν στρατηγὸν μηδέποτε τὴν αὐτὴν ὥραν ἀλλ᾽ ἀεὶ διαλλάσσοντα,145 ἵνα μὴ προειδότες146 σαφῶς ἐκ πολλοῦ χρόνου τὴν ἄφιξιν τοῦ στρατηγοῦ οἱ στρατιῶται ταύτην147 μάλιστα τὴν ὥραν φυλάσσωσιν.

[link to English translation] 12 Ἀποδέχονται δέ τινες καὶ τόδε ἐπαγγελλομένων τινῶν καὶ κελευόντων. τὸν πολίταρχον, ἐὰν μὴ θέλῃ περιοδεύειν διὰ κόπον148 τινὰ ἢ ἀρρωστίαν, θέλῃ δὲ εἰδέναι τὸν μὴ φυλάσσοντα καθ᾽ ἑκάστην φυλακήν, τάδε ποιεῖν χρή· 13 λαμπτῆρας εἶναι προσυγκείμενον ἔστω149 πᾶσι τοῖς ἐπὶ τῷ τείχει φύλαξιν καὶ ἕνα150 πρὸς ὃν πάντες ἀνταροῦσιν151 οἱ προφύλακες· ἀειρέσθω δὲ ἐκ τόπου ὅθεν πάντες ὄψονται οἱ ἐπὶ τοῦ τείχους φύλακες. 14 ἐὰν δὲ μὴ ὑπάρχῃ ὁ τοιοῦτος τόπος, παρασκευασθήτω ἔκ τινων ὕψος ὡς μέγιστον. ἔπειτα ἀπὸ τούτου αἰρέσθω λαμπτήρ, καὶ πρὸς τοῦτον ἀνταίρεσθαι τοὺς ἄλλους καθ᾽ ἕνα ἕκαστον ἀφ᾽ ἑκάστου φυλακείου. p138ἔπειτα ἀριθμεῖσθαι, καὶ οὕτως εἰδέναι εἰ πάντες ἦραν οἱ προφύλακες ἢ ἐκλείπει τις τῶν φυλάκων.

[link to English translation] XXVII. [Πανείων]152

1 Τοὺς δὲ περὶ πόλιν ἢ στρατόπεδα ἐξαίφνης θορύβους καὶ φόβους γενομένους νυκτὸς ἢ μέθ᾽ ἡμέραν, ἅπερ ὑπό τινων καλεῖται πάνεια (ἔστιν δὲ τὸ ὄνομα Πελοποννήσιον153 καὶ μάλιστα Ἀρκαδικόν), 2 πρὸς154 ταῦτ᾽ οὖν τινες κελεύουσι, καταπαύειν155 θέλοντες αὐτά, προσυγκεῖσθαι τοῖς ἐν τῇ πόλει σημεῖα, ἃ156 ἰδόντες γνώσονται· γνώσονται157 δὲ ὅτι ἔστιν πανεῖον ὧδε· αἰσθήσονται διὰ158 πυρός τι προσυγκείμενον ἐπὶ χώρου εὐκατόπτου159 πᾶσιν εἰς δύναμιν τοῖς ἐν τῇ πόλει. 3 ἄριστον δὲ προπαρηγγέλθαι, καθ᾽ οὓς ἂν τῶν στρατιωτῶν γένηται φόβος, κατὰ χώραν τε ἠρεμεῖν καὶ ἀναβοᾶν παιᾶνα, ἢ λέγειν ὅτι εἴη πανεῖον160 καὶ τὸν ἀκούοντα ἀεὶ τῷ πλησίον161 παραγγέλλειν. 4 καθ᾽ οὓς ἂν τοῦ στρατεύματος μὴ ἀντιπαιανίζωσιν,162 εἰδέναι p140κατὰ τούτους τὸν φόβον ὄντα. ἐὰν δέ τι ὁ στρατηγὸς φοβερὸν αἴσθηται, τῇ σάλπιγγι σημαίνειν· τοῦτο δ᾽ ἔστω γνωστὸν ὅτι εἴη τὸ πολέμιον. μάχης δὲ γενομένης καὶ νικηθέντων ὡς τὰ πολλὰ γίγνονται φόβοι, ἐνίοτε μὲν καὶ ἡμέρας, καὶ νυκτὸς δὲ καὶ πάνυ. 5 ὡς δὲ163 οὖν ἧσσόν τι164 τοιοῦτον γενέσθαι, χρὴ εἰς τὴν νύκτα παρηγγέλθαι τοῖς στρατιώταις πᾶσι κατὰ τὰ ὅπλα εἶναι ὡς μάλιστα, ὡς ἐσόμενόν τι περὶ αὐτούς. 6 προειδότας οὖν εἰκός ἐστιν,165 ἐάν τι γίγνηται, μὴ ἀπροσδοκήτους166 προσπεσεῖν, μηδὲ ὑπὸ φόβων ἐξαπιναίων ταράσσεσθαι καὶ ἀπόλλυσθαι.

[link to English translation] 7 Εὐφράτας δέ, ὁ Λακώνων ἁρμοστὴς ἐπὶ Θρᾴκης, ἐπεὶ αὐτῷ πυκνὰ ἐγίγνοντο ἐν τῷ στρατεύματι τὰς νύκτας φόβοι, καὶ οὐκ ἠδύναντο ἄλλῳ τρόπῳ παῦσαι, τοιόνδε παρήγγειλεν εἰς νύκτα. 8 ὅταν τις θόρυβος γίγνηται, ἀνακαθίζειν αὐτοὺς εὐθὺς πρὸς τὰ ὅπλα ἐν τῇ εὐνῇ, ἀνίστασθαι δὲ μηδένα ὀρθόν· ἂν δέ τις ἴδῃ τινὰ ὀρθόν, παρήγγειλεν ἐν πᾶσιν, ὥσπερ πολεμίῳ τῷ ἐπαναστάντι167 χρῆσθαι. 9 διὰ γὰρ τὸν φόβον τοῦ παραγγελθέντος οὐδένα ᾤετο168 ἀμνημονήσειν. πρὸς δὲ τούτοις, ὅπως ἀληθῶς169 τὸ παράγγελμα μετὰ φόβου ᾖ, γενομένου170 τινὸς θορύβου ἐπλήγη τις τῶν σπουδαιοτέρων ἀνδρῶν οὐχὶ θανατηφόρον, τῶν δὲ φαύλων τινὰ ὥστε καὶ ἀποθανεῖν. 10 συμβάντος δὲ τούτου ὑπήκουσάν τε οἱ ἄνθρωποι καὶ εὐλαβούμενοι171 p142ἐπαύσαντο τῶν τε θορύβων καὶ τοῦ περιδεῶς ἐξανίστασθαι ἐκ τῶν κοιτῶν. 11 ἐπαύθη δὲ καὶ τοιῷδε τρόπῳ. στρατοπέδῳ θορυβουμένῳ νυκτὸς κηρύξας σιγὴν172 ὁ κῆρυξ ἀνήγγειλεν τὸν μηνύσαντα τὸν ἀφέντα τὸν ἵππον173 δι᾽ ὃν ἦν τὸ θορυβηθῆναι δῶρον ἀργυρίου λήψεσθαι.174 12 χρὴ δ᾽, ἄν τι τοιοῦτον ἐν ταῖς νυξὶ πάσχῃ στράτευμα, καθ᾽ ἑκάστην φυλακὴν καθεστάναι ἑκάστου λόχου ἢ τάξεως ἐπὶ τοῖς κέρασι καὶ τοῖς μέσοις ἄνδρας οἳ προσέξουσιν175 ὅπως ἐάν τινα αἰσθάνωνται ἐκ τοῦ ὕπνου ἢ ἄλλως176 ἐρχόμενον θόρυβον, εὐθὺ ὁ177 παρὼν καθέξει καὶ κωλύσει αὐτίκα. 13 τοῦ δὲ ἄλλου πλήθους ἀπὸ συσσιτίου ἑκάστου ἄνδρα παραφυλάσσειν, ὅπως, ἐάν τις φόβος γένηται, οὗτοι δὴ178 εἰδότες τοὺς ματαίους φόβους καταπαύσωσι τοὺς παρ᾽ αὑτῷ179 ἕκαστος.

[link to English translation] 14 Αὐτὸν δὲ θορυβεῖν νυκτὸς180 τὸ τῶν ἐναντίων στράτευμα δαμάλεις τὰς ἀγελαίας μετὰ κωδώνων ἀφιέντα181 εἰς τὸ στρατόπεδον καὶ ἄλλα ὑποζύγια, οἶνον ποτίσαντα.182

[link to English translation] [Ἔγερσις]

15 Γενομένης δὲ ἡμέρας χρὴ τοὺς φύλακας μὴ183 εὐθὺ ἀφιέναι ἐκ τῶν φυλακείων πρὶν ἢ τὰ ἔξω p144προερευνηθέντα ἐμφανισθῇ καὶ καθαρὰ εἶναι πολεμίων· καὶ οὕτω ἀπιέναι τοὺς ἀπὸ τῶν φυλάκων μὴ ἅμα πάντας184 ἀλλὰ κατὰ μέρη, ὅπως ἀεί τινες ἐπὶ τοῖς φυλακείοις διατελῶσιν.

[link to English translation] XXVIII. [Πυλωρικά]

1 Προνοεῖσθαι δὲ καὶ τάδε ἐν φόβῳ οὔσης πόλεως. πύλας τὰς μὲν ἄλλας κεκλεῖσθαι, μίαν δὲ ἀνεῷχθαι ᾗ ἂν δυσπροσοδώτατον ᾖ τῆς πόλεως καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἀπ᾽ αὐτῆς185 μέλλωσιν ὁρᾶσθαι οἱ προσίοντες, 2 καὶ ἐν ταύτῃ ἐκτομάδα, ἵνα σώματα μὲν ἀνθρώπων κατὰ τὴν ἐκτομάδα πυλίδα ἐξίῃ καὶ εἰσίῃ καθ᾽ ἕνα·186 οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστά τις λανθάνοι187 αὐτομόλων ἢ κατάσκοπος εἰσιών, ἐάνπερ γε ᾖ ὁ πυλωρὸς νοηρός.188 3 πᾶσαν189 δὲ ἀνοίγεσθαι ὑποζυγίων ἕνεκεν καὶ ἁμαξῶν καὶ ἀγωγίμων ἐπισφαλές.190 καὶ191 ἐάν τι δέῃ εἰσενέγκασθαι σίτου ἢ ἐλαίου ἢ οἴνου ἐν τάχει ἢ τῶν ὁμοτρόπων τούτοις, ἁμάξαις ἢ σωμάτων πλήθει,192 ταῦτα δὲ χρὴ κατὰ τὰς ἐγγύτατα193 πύλας κομίζειν,194 . . .195 καὶ οὕτως ἂν196 τάχιστα καὶ ῥᾷστα εἰσκομισθείη. 4 τὸ δ᾽ ὅλον197 μὴ ἀνοίγεσθαι πρωὶ πύλας ἀπροσκέπτως ἀλλ᾽ ὀψιαίτερον, ἔξω τε μηδένα198 ἀφίεσθαι πρὶν ἢ199 ἐξερευνῆσαι200 τὰ περὶ τὴν πόλιν· ἔτι τε μηδὲ201 πλοῖα κατὰ ταύτας202 ὁρμίζεσθαι ἀλλ᾽ p146ἀπωτέρω, ὡς ἤδη γε καὶ ἡμέρας203 πολλαὶ πράξεις ἀνοιχθεισῶν ἀμφοτέρων πυλῶν γεγόνασιν ἐπὶ τεχνασμάτων καὶ προφάσεων τοιῶνδε· γνωσθήσεται δὲ204 ἐφ᾽ ἑνὸς ἔργου πολλὰ παραπλησίως τούτῳ πραχθέντα. 5 Πύθων μὲν ὁ Κλαζομένιος, καὶ τῶν ἐν τῇ πόλει τινὦν συνεθελόντων, τηρήσας τελέως τὸ ἡσυχαίτατον205 τῆς ἡμέρας, ἁμάξαις ἐκ παρασκευῆς πίθους εἰσαγούσαις κατέλαβε Κλαζομενάς· μενουσῶν206 ἐν ταῖς πύλαις τῶν ἁμαξῶν, καθ᾽ ἅς, ξένων προϋπαρχόντων κρυφαίως οὐ πόρρω τῆς πόλεως, τοὺς μὲν τῶν πολιτῶν λαθόντες, τοὺς δὲ φθάσαντες, τινὰς δὲ τῶν ἔσω συνεργοὺς ἔχοντες κατέσχον τὴν πόλιν. 6 Ἰφιάδης εἶναι Ἀβυδηνὸς κατὰ Ἑλλήσποντον καταλαμβάνων Πάριον ἄλλα τε περὶ τὴν ἀνάβασιν νυκτὸς ἐπὶ τοῦ τείχους λάθρᾳ παρεσκευάσατο207 καὶ ἁμάξας πληρώσας φρυγάνων καὶ βάτων παρέπεμψεν πρὸς τὸ τεῖχος, ἤδη τῶν πυλῶν κεκλεισμένων, ὡς τῶν Παριανῶν οὔσας τὰς ἁμάξας, αἵτινες208 ἐλθοῦσαι πρὸς τὰς πύλας ηὐλίζοντο, ὡς φοβούμεναι πολεμίους. 7 ἃς ἔδει ἐν καιρῷ τινι ὑφαφθῆναι, ἵνα αἱ πύλαι ἐμπρησθῶσι καὶ πρὸς τὸ σβεννύειν τῶν Παριανῶν ὁρμησάντων αὐτὸς κατὰ ἄλλον τόπον εἰσέλθῃ.

[link to English translation] Δοκεῖ δέ μοι συναγαγόντι209 δηλωτέον τίνα δεῖ φυλάσσεσθαι210 καὶ ἐν οἷς καιροῖς ἕκαστα, ἵνα τις μηδὲν εὐήθως ἀποδέχηται.

p148 [link to English translation] XXIX. [Ὅπλων λάθρᾳ εἰσκομιδή]

1 Περὶ δὲ τῶν εἰσκομιζομένων εἰς τὴν πόλιν ἀγγείων τε καὶ φορημάτων, ἐν οἷς ἄν τι κρυφαῖον ἐνείη, οἷς211 ἤδη πόλις καὶ ἡ ἀκρόπολις κατελήφθη, νῦν δηλωθήσεται. 2 ἅπερ εὐλαβεῖσθαι δεῖ καὶ μὴ ἀφροντίστως αὐτῶν ἔχειν, καὶ μάλιστα τὸν πυλωρὸν ἔν τισι καιροῖς, ὅταν ἔξωθέν τι ἢ ἔσωθεν φοβερὸν ᾖ. ἔστιν δέ οἱ προσεκτέον εἰσκομιζομένοις. ἐξοίσω δὲ καὶ παραδείγματος ἕνεκεν ἐπὶ πράξει γεγενημένα. 3 κατελήφθη γὰρ πόλις,212 ἔσωθέν τινων συνθελόντων, ἐν ἑορτῇ πανδήμῳ τρόπῳ τοιῷδε. 4 πρῶτον μὲν τοῖς προενδημήσασι ξένοις ἐπὶ τὸ μέλλον213 καὶ πολιτῶν τοῖς ἀνόπλοις τε καὶ συνεργοῖς ἐσομένοις εἰσεκομίσθησαν θώρακες λίνεοι214 καὶ στολίδια215 καὶ περικεφαλαία216 ὅπλα κνημίδες μάχαιραι τόξα τοξεύματα ἐν κιβωτοῖς217 ὡς φορταγωγοῖς κατεσκευασμένα,218 ὡς ἱματίων ἐνόντων καὶ ἄλλων ἀγωγίμων· 5 ἅπερ οἱ ἐλλιμενισταὶ ἀνοίξαντες καὶ ἰδόντες ὡς ἱμάτια μόνον κατεσημήναντο, μέχρι τιμήσονται οἱ εἰσαγαγόντες. 6 καὶ ταῦτα μὲν ἐτέθη ἐγγὺς τῆς ἀγορὰς, ὅπου ἔδει· ἐν δὲ ταρσοῖς καὶ ῥίποις καὶ ἱστίοις219 ἡμιυφάντοις220 p150δοράτια καὶ ἀκόντια ἐνειλημένα εἰσηνέχθη, καὶ ἐτέθη ὅπου ἕκαστα συνέφερεν ἀνυπόπτως· ἐν δ᾽ ἄγγεσιν ἀχύρων καὶ ἐρίων πέλται καὶ μικρὰ ἀσπίδια221 ἐν τοῖς ἐρίοις καὶ ἀχύροις222 κεκρυμμένα, καὶ ἄλλα εὐογκότερα ἐν σαργάναις ἀσταφίδος καὶ σύκων πλήρεσιν, ἐγχειρίδια δὲ ἐν ἀμφορεῦσι πυρῶν καὶ ἰσχάδων καὶ ἐλαιῶν. 7 εἰσηνέχθη δὲ ἐγχειρίδια καὶ ἐν σικυοῖς πέποσι γυμνά, ἀπεωσμένα223 κατὰ τοὺς πυθμένας εἰς τὸ σπέρμα τῶν σικυῶν. ὁ δ᾽ ἐπιβουλεύων τε καὶ ἡγεμὼν ἔξωθεν εἰσηνέχθη ἐν φρυγάνων φορήματι. 8 νυκτὸς δὲ γενομένης καὶ ἀθροισθέντων τῶν ἐπιθησομένων, ἕκαστος ὃν ἔδει τηρήσαντες καιρόν, ἐν ᾧ μάλιστα οἰνωμένοι ἦσαν οἱ ἄλλοι κατὰ τὴν πόλιν οἷα δὴ224 ἐν ἑορτῇ, πρῶτον μὲν τὸ φόρημα ἐλύθη, καὶ ἐξ αὐτοῦ225 ὁ ἡγεμὼν ἕτοιμος ἦν· ἔπειτα ἄλλοι μὲν αὐτῶν τοὺς ταρσοὺς ἐξείλισσον226 πρὸς τὰς λήψεις τῶν δοράτων καὶ ἀκοντίων, ἕτεροι227 δὲ τὰ ἄγγη τῶν ἀχύρων καὶ ἐρίων ἐξεκένουν,228 οἱ δὲ τὰς σαργάνας ἀνέτεμνον,229 ἄλλοι δὲ τὰς κιβωτοὺς ἀνοίγοντες τὰ ὅπλα ἐξῄρουν, οἱ δὲ τοὺς ἀμφορέας συνέτριβον, ἵνα ταχεῖα ἡ λῆψις τῶν ἐγχειριδίων γένοιτο. 9 ἅμα δὲ ταῦτα καὶ οὐ πόρρω ὄντα ἀλλήλων ἐπορσύνετο ἀπὸ σημείου τοῦ ἐν τῇ πόλει καὶ ὡς φάλαγξι γενομένου.230 10 ὁπλισθέντες231 δ᾽ ἕκαστοι τοῖς προσήκουσιν ὅπλοις οἱ μέν τινες αὐτῶν ἐπὶ πύργους ὥρμησαν καταλαβεῖν καὶ p152πύλας, καθ᾽ ἃς καὶ τοὺς232 ἄλλους προσεδέχοντο, οἱ δὲ ἐπὶ τὰ ἀρχεῖα καὶ τὰς ἐναντίας233 οἰκίας, οἱ δέ, ἄλλοι234 ἄλλων τόπων εἴχοντο.

[link to English translation] 11 Εἰς δὲ ὁμοίας πράξεις τῶν εἰρημένων δεόμενοί τινες ἀσπίδων ἐπεὶ οὐδενὶ ἄλλῳ τρόπῳ ἐδύναντο ἑτοιμάσασθαι οὐδὲ εἰσαγαγέσθαι, πλῆθος οἰσυῶν235 καὶ ἐργάτας ἅμα τούτων236 εἰσηγάγοντο. 12 καὶ ἐν μὲν τῷ φανερῷ ἄλλα ἀγγεῖα ἔπλεκον, ἐν δὲ ταῖς νυξὶν ὅπλα, περικεφαλαίας καὶ ἀσπίδας, ἔπλεκον, αἷς ὄχανα περιετίθεσαν237 σκύτινα238 καὶ ξύλινα. ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τῶν κατὰ θάλατταν προσορμιζομένων πλοίων νυκτὸς καὶ ἡμέρας οὔτε μεγάλων οὔτε μικρῶν ἀδιασκέπτως239 ἔχειν, ἀλλὰ ἐμβαίνοντας τοὺς λιμενοφύλακάς τε καὶ ἀποστολέας ἰδεῖν αὐτοῦ240 τὰ ἀγώγιμα, ἐνθυμουμένους241 ὅτι καὶ Σικυώνιοι ἀμελήσαντες τῶν τοιούτων μεγάλα ἐσφάλησαν.

[link to English translation] XXX. [Περὶ ὅπλων εἰσαγωγῆς]

1 Προνοεῖν δὲ καὶ τὰ ἐπὶ πράσει εἰσαγόμενα καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκτιθέμενα ὅπλα τά τε ἐπὶ τῶν καπηλείων καὶ παντοπωλείων, ὧν242 ἀθροισθέντων πλῆθός τι γένοιτ᾽ ἄν,243 ὅπως μηδενὶ ἕτοιμα ᾖ τῶν βουλομένων νεωτερίζειν· 2 εὔηθες γὰρ τῶν μὲν p154ἀφικνουμένων ἀνδρῶν παραιρεῖσθαι τὰ ὅπλα, ἐν δὲ τῇ ἀγορᾷ καὶ ταῖς συνοικίαις ἀθρόα ὑπάρχειν σωράκους244 τε ἀσπιδίων καὶ ἐγχειριδίων κιβώτια. διὸ δεῖ τὰ εἰσαφικνούμενά τε καὶ ἠθροισμένα ὅπλα μὴ ἐκφέρεσθαί τε εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ νυκτερεύειν ὅπου ἂν τύχῃ, ἀλλὰ πλὴν δείγματος τὸ ἄλλο πλῆθος πρὶν245 ἐκτίθοιτό τις, εἶναι δημοσίᾳ246 κρίνειν.

[link to English translation] XXXI. [Περὶ ἐπιστολῶν κρυφαίων]

1 Περὶ δὲ ἐπιστολῶν κρυφαίων παντοία μέν εἰσιν αἱ πέμψεις, προσυγκεῖσθαι δὲ δεῖ247 τῷ πέμψαντι καὶ δεχομένῳ ἰδίᾳ· αἱ δὲ λανθάνουσι μάλιστα τοιαίδε ἂν εἶεν. ἐπέμφθη ἐπιστολὴ ὧδε. 2 εἰς φορτία ἢ ἄλλα σκεύη ἐνεβλήθη βυβλίον ἢ ἄλλο τι γράμμα248 τὸ τυχὸν καὶ μεγέθει καὶ παλαιότητι. ἐν τούτῳ δὲ γέγραπται249 ἡ ἐπιστολὴ ἐπιστιζομένων γραμμάτων τοῦ πρώτου στίχου250 ἢ δευτέρου ἢ τρίτου, ἐπιστιγμαῖς δὲ ἐλαχίσταις καὶ ἀδηλοτάταις πλὴν τῷ πεμπομένῳ. εἶτα ἀφικομένου τοῦ βυβλίου παρ᾽ ὃν δεῖ,251 ἐξεγράφετο καὶ τὰ ἐπισεσημασμένα γράμματα τιθεὶς ἐφεξῆς τὰ ἐκ τῷ πρώτου στίχου καὶ δευτέρου καὶ τὰ ἄλλα ὡσαύτως, ἐγνώριζε τὰ ἐπισταλέντα. 3 ὀλίγα δ᾽ ἄν τις θέλων ἐπιστεῖλαι καὶ ὧδε ποιῆσαι, p156παρόμοιον τούτῳ. ἐπιστολὴν γράψαντα252 περὶ τινων φανερῶς ἐν πλείοσιν, ἐν ταύτῃ τῇ ἐπιστολῇ τὸ αὐτὸ ποιεῖν ἐπισημαινόμενον γράμματα, δι᾽ ὅτων253 ἐμφανιεῖς ἅπερ ἂν βούλῃ.254 τὴν δὲ ἐπισημασίαν εἶναι ὡς ἀδηλοτάτην ἐπιστιγμαῖς διὰ πολλοῦ ἢ γραμμαῖς παραμήκεσιν. ἃ τοῖς μὲν ἄλλοις μηδεμίαν ὑπόνοιαν ἕξει, τῷ δὲ πεμπομένῳ γνωστὴ ἔσται ἡ ἐπιστολή. . . .255 4 πεμπέσθω ἀνὴρ ἀγγελίαν φέρων τινὰ ἢ καὶ ἐπιστολὴν περὶ ἄλλων φανερῶν· τοῦ δὲ μέλλοντος πορεύεσθαι κρυφαίως αὐτοῦ εἰς τὸ τῶν ὑποδημάτων πέλμα ἐντεθήτω εἴς τὸ μεταξὺ βυβλίον καὶ καταρραπτέσθω, πρὸς δὲ τοὺς πηλοὺς καὶ τὰ ὕδατα εἰς κασσίτερον ἐληλασμένον256 λεπτὸν γραφέσθω πρὸς τὸ μὴ ἀφανίζεσθαι ὑπὸ τῶν ὑδάτων τὰ γράμματα. 4a ἀφικομένου δὲ παρ᾽ ὃν δεῖ, καὶ ἀναπαυομένου ἐν τῇ νυκτί, ἀναλυέτω τὰς ῥαφὰς τῶν ὑποδημάτων, καὶ ἐξελὼν καὶ ἀναγνούς, ἄλλα γράψας λάθρᾳ ἔτι καθεύδοντος καὶ ἐγκαταρράψας ἀποστελλέτω τὸν ἄνδρα, ἀνταγγείλας ἢ257 καὶ δούς τι258 φέρειν φανερῶς. 5 οὕτως οὖν οὔτε ἄλλος οὔτε ὁ φέρων εἰδήσει· χρὴ δὲ τὰς ῥαφὰς τῶν ὑποδημάτων ὡς ἀδηλοτάτας ποιεῖν.

[link to English translation] 6 Εἰ Ἔφεσον δ᾽ εἰσεκομίσθη γράμματα τρόπῳ τοιῷδε. ἄνθρωπος ἐπέμφθη ἐπιστολὴν ἔχων φύλλοις ἐγγεγραμμένην,259 τὰ δὲ φύλλα ἐφ᾽ ἕλκει p158καταδεδεμένα ἦν ἐπὶ κνήμην. 7 εἰσενεχθείη δ᾽ ἂν γραφὴ καὶ ἐν τοῖς τῶν γυναικῶν ὠσὶν ἔχουσιν260 ἀντ᾽ ἐνωτίων ἐλασμοὺς ἐνειλημένους λεπτοὺς μολιβδίνους.261 8 ἐκομίσθη δὲ ἐπιστολὴ περὶ προδοσίας262 εἰς στρατόπεδον ἀντικαθημένων πολεμίων263 ὑπὸ τοῦ προδιδόντος ὧδε. τῶν ἐξιόντων ἱππέων ἐκ τῆς πόλεως εἰς προνομὴν τῶν πολεμίων ἑνὶ ἐγκατερράφη ὑπὸ τὰ πτερύγια τοῦ θώρακος βιβλίον· ᾧ264 ἐντέταλτο, ἐάν τις ἐπιφάνεια τῶν πολεμίων γένηται, πεσεῖν ἀπὸ τοῦ ἵππου ὡς ἄκοντα καὶ ζωγρηθῆναι. καὶ γενομένου δ᾽ ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἀποδοθῆναι265 τὸ βυβλίον ᾧ ἔδει.266 ὑπηρέτησεν δ᾽ ὁ267 ἱππεὺς ἀδελφὸς ἀδελφῷ.268 9 ἄλλος δὲ ἱππέα ἐκπέμπων εἰς τὴν ἡνίαν τοῦ χαλινοῦ βυβλίον ἐνέρραψεν.269 ἐγένετο δὲ περὶ ἐπιστολὴν τοιόνδε. πόλεως γὰρ πολιορκουμένης ἐπεὶ παρῆλθεν ἔσω τῆς πόλεως ὁ κομίζων τὰς ἐπιστολὰς τῷ μὲν προδιδόντι καὶ τοῖς ἄλλοις οἷς ἔφερεν270 οὐκ ἀποδίδωσιν, πρὸς δὲ τὸν ἄρχοντα τῆς πόλεως ἦλθεν μηνύων καὶ τὰς ἐπιστολὰς ἐδίδου. 9a ὁ δ᾽ ἀκούσας ἐκέλευεν ταύτας μὲν τὰς ἐπιστολὰς οἷς ἔφερεν271 ἀποδοῦναι, τὰ272 δὲ παρ᾽ ἐκείνων, εἰ ἀληθές τι μηνύει, παρ᾽ αὐτὸν ἐνεγκεῖν· καὶ ὁ μηνύων ταῦτα ἔπραξεν. ὁ δὲ ἄρχων λαβὼν τὰς ἐπιστολὰς καὶ ἀνακαλεσάμενος τοὺς ἀνθρώπους τὰ σημεῖά τε p160ἐδείκνυεν τῶν δακτυλίων, ἅπερ ὡμολόγουν αὑτῶν273 εἶναι, καὶ λύων τὰ βιβλία ἐδήλου τὸ πρᾶγμα. 9b τεχνικῶς δὲ δοκεῖ φωρᾶσαι, ὅτι τὰς πεμπομένας παρὰ τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἀπέλαβεν·274 ἦν γὰρ αὐτοῖς ἀρνηθῆναι καὶ φάσκειν ἐπιβουλεύεσθαι ὑπὸ τινος. τὰς δ᾽ ἀνταποστελλομένας λαβὼν ἀναντιλέκτως275 ἤλεγξεν.

[link to English translation] 10 Κομίζεται δὲ καὶ ὧδε. κύστιν ἰσομεγέθη ληκύθῳ ὁπόσῃ ἂν βούλῃ276 πρὸς τὸ πλῆθος τῶν γραφησομένων φυσήσαντα καὶ ἀποδήσαντα277 σφόδρα ξηρᾶναι, ἔπειτα ἐπ᾽ αὐτῆς γράψαι ὅ τι ἂν βούλῃ278 μέλανι κατακόλλῳ. 11 ξηρανθέντων δὲ τῶν γραμμάτων ἐξελεῖν279 τὴν πνοὴν τῆς κύστιδος καὶ συμπιέσαντα280 εἰς τὴν281 λήκυθον ἐνθεῖναι· τὸ δὲ στόμα τῆς κύστιδος ὑπερεχέτω τοῦ στόματος282 τῆς ληκύθου. 12 ἔπειτα φυσήσαντα τὴν κύστιν ἐν τῇ ληκύθῳ ἐνοῦσαν, ἵνα διευρυνθῇ283 ὡς μάλιστα, καὶ284 ἐλαίου ἐμπλήσαντα περιτεμεῖν τῆς κύστιδος τὸ ὑπερέχον τῆς ληκύθου καὶ προσαρμόσαι τῷ στόματι ὡς ἀδηλότατα, καὶ βύσαντα τὴν λήκυθον κομίζειν φανερῶς. διαφανές τε οὖν τὸ ἔλαιον ἔσται ἐν τῇ ληκύθῳ καὶ οὐδὲν ἄλλο φανεῖται ἐνόν. 13 ὅταν δὲ ἔλθῃ παρ᾽ ὃν δεῖ, ἐξεράσας τὸ ἔλαιον ἀναγνώσεται φυσήσας τὴν κύστιν· καὶ ἐκσπογγίσας καὶ κατὰ ταὐτὰ εἰς τὴν αὐτὴν γράψας ἀποστελλέτω. 14 ἤδη δέ τις285 ἐν δέλτου286 ξύλῳ p162γράψας κηρὸν ἐπέτηξεν287 καὶ ἄλλα εἰς τὸν κηρὸν ἐνέγραψεν. εἶτα ὅταν ἔλθῃ παρ᾽ ὃν ἔδει,288 ἐκκνήσας289 τὸν κηρὸν καὶ ἀναγνοὺς γράψας πάλιν ὡσαύτως290 ἐπέστειλεν. ἐνδέχεται291 δὲ καὶ εἰς πυξίον γράψαντα μέλανι ὡς βελτίστῳ ἐᾶν ξηρανθῆναι, ἔπειτα λευκώσαντα ἀφανίζειν τὰ γράμματα. ὅταν οὖν ἀφίκηται παρὰ τὸν πεμπόμενον, λαβόντα εἰς ὕδωρ θεῖναι τὸ πυξίον· φανεῖται οὖν ἐν τῷ ὕδατι ἀκριβῶς ἅπαντα τὰ γεγραμμένα. 15 γράφοιτο δ᾽ ἂν καὶ εἰς πινάκιον ἡρωϊκὸν292 ἅπερ ἂν βούλῃ.293a ἔπειτα καταλευκῶσαι καὶ ξηράναντα γράψαι ἱππέα φωσφόρον ἢ ὅ τι ἂν βούλῃ,293b ἔχοντα294 ἱματισμὸν λευκὸν καὶ τὸν ἵππον λευκόν· εἰ δὲ μή, καὶ ἄλλῳ χρώματι, πλὴν μέλανος. ἔπειτα δοῦναί τινι ἀναθεῖναι ἐγγὺς τῆς πόλεως εἰς ὃ ἂν295 τύχῃ ἱερὸν ὡς εὐξάμενος.296 16 ὃν297 δὲ δεῖ ἀναγνῶναι τὰ γεγραμμένα, χρὴ ἐλθόντα εἰς τὸ ἱερὸν καὶ γνόντα τὸ πινάκιον συσσήμῳ τινὶ προσυγκειμένῳ, ἀπενέγκαντα εἰς οἶκον θεῖναι εἰς ἔλαιον· πάντα οὖν τὰ γεγραμμένα φανεῖται.

[link to English translation] Πασῶν δὲ ἀδηλοτάτη πέμψις, πραγματωδεστάτη298 δὲ νῦν μοι ἡ299 δι᾽ ἀγραμμάτων300 ἐμφανισθήσεται· ἔστι δὲ τοιάδε. 17 ἀστράγαλον εὐμεγέθη τρυπῆσαι τρυπήματα301 εἴκοσι καὶ τέτταρα, ἓξ εἰς ἑκάστην p164πλευρὰν τοῦ ἀστραγάλου· ἔστω δὲ τὰ τρυπήματα τοῦ ἀστραγάλου στοιχεῖα.302a 18 διαμνημόνευε302b δ᾽303 ἀφ᾽ ἧς ἂν πλευρᾶς ἄρξῃ304 τὸ ἄλφα καὶ τὰ ἐχόμενα ἅπερ ἐν ἑκάστῃ πλευρᾷ γέγραπται. μετὰ δὲ ταῦτα, ὅταν τινὰ θέλῃς ἐν αὐτοῖς τίθεσθαι λόγον, λίνον διείρειν, οἷον,305 ἐὰν θέλῃς Αἰνείαν306 δηλοῦν ἐν τῇ διέρσει307 τοῦ λίνου ἀρξάμενος ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ ἀστραγάλου ἐν ᾗ τὸ ἄλφα ἐστίν, δίειρον,308 καὶ309 παρελθὼν τὰ ἐχόμενα τούτου310 παραγράμματα, ὅταν ἔλθῃς311 εἰς πλευρὰν οὗ τὸ ἰῶτά312 ἐστιν, δίειρον πάλιν, παρεὶς δὲ τούτου τὰ ἐχόμενα, ὅπου συμβαίνει τὸ νῦ313 εἶναι, δίειρον314 καὶ πάλιν παρεὶς τὰ315 ἐχόμενα τούτου, ὅπου τὸ316 εἶ ἐστιν,317 δίειρον τὸ λίνον,318 καὶ οὕτω τὰ ἐπίλοιπα τοῦ λόγου ἀντιγράφων ἔνειρε εἰς τὰ τρυπήματα, ὥσπερ ὃ ἄρτι ἐθέμεθα319 ὄνομα. 19 ἔσται οὖν περὶ τὸν ἀστράγαλον ἀγαθὶς λίνου τετολοπευμένη,320 δεήσει δὲ τὸν302c ἀναγιγνώσκοντα321 ἀναγράφεσθαι εἰς δέλτον τὰ δηλούμενα γράμματα ἐκ τῶν τρυπημάτων. ἀνάπαλιν δὲ γίγνεται ἡ ἔξερσις322 τῇ p166ἐνέρσει.323 διαφέρει δὲ οὐδὲν τὰ γράμματα ἀνάπαλιν γραφῆναι εἰς τὴν324 δέλτον· οὐδὲν γὰρ ἧττον γνωσθήσεται. καταμαθεῖν δὲ πλεῖον325 ἔργον ἐστὶν τὰ γεγραμμένα ἢ τὸ ἔργον αὐτὸ γενέσθαι. 20 εὐτρεπέστερον326 δ᾽ ἂν τοῦτο γίγνοιτο ξύλου ὡς σπιθαμιαίου327 τρυπηθέντος ὅσα γε328 τὰ στοιχεῖα τῶν γραμμάτων· ἔπειτα ὡσαύτως ἐνείρειν τὸ λίνον εἰς τὰ τρυπήματα. ὅπου δ᾽ ἂν εἰς τὸ αὐτὸ τρύπημα συμβῇ δὶς ἐνείρεσθαι, ὥσπερ τὸ αὐτὸ γράμμα δὶς ἐφεξῆς γράφεσθαι, προπεριελίξαντα τὸ λίνον περὶ τὸ ξύλον ἐνείρειν. γίγνοιτο δ᾽ ἂν καὶ ὧδε. 21 ἀντὶ τοῦ ἀστραγάλου καὶ ξύλου ποιήσαντα329 κύκλον ξύλινον λεᾶναι, καὶ τρῆσαι ἐφεξῆς κύκλῳ τὰ στοιχεῖα τῶν γραμμάτων τέτταρα καὶ εἴκοσι· ὑποψίας δ᾽ ἕνεκεν καὶ ἄλλα ἐν μέσῳ τοῦ κύκλου τρυπῆσαι, ἔπειτα οὕτω εἰς τὰ στοιχεῖα ἐφεξῆς ὄντα τὸ λίνον ἐνείρειν. 22 ὅταν δὲ δὶς τὸ αὐτὸ γράμμα συμβαίνῃ330 γράφειν, ἐκ τῶν ἐν μέσῳ τρυπημάτων προενείραντα εἰς τὸ αὐτὸ γράμμα ἐνεῖραι· γράμμα331 δὲ λέγω τὸ τρύπημα.

[link to English translation] 23 Ἤδη δέ τινες εἴς τι332 βιβλίον γράψαντες ὡς λεπτότατον μακροὺς333 στίχους καὶ λεπτὰ γράμματα, ἵν᾽ ὡς εὐογκοτάτη γένηται334 ἡ ἐπιστολή, εἶτα ἐπὶ τῷ ὤμῳ τοῦ χιτῶνος ὑποθέντες καὶ ἀποπτύξαντες τοῦ χιτωνίσκου ἐπὶ τῷ ὤμῳ, ἀνύποπτος δὴ δοκεῖ p168εἶναι ἡ κομιδὴ τῆς ἐπιστολῆς ἐνδεδυκότος τινὸς τὸν χιτωνίσκον καὶ οὕτω φερομένου.

[link to English translation] 24 Μαρτύριον δὲ ὅτι τὰ εἰσπεμπόμενα μετὰ ἐπιβουλῆς χαλεπὸν φυλάξαι. οἱ γοῦν περὶ Ἴλιον335 ἄνθρωποι καὶ ἐκ τοσούτου χρόνου καὶ οὕτω διατεταμένοι336 οὔπω337 δύναντα φυλάξαι μὴ εἰσελθεῖν αὐτοῖς τὰς Λοκρίδας· καίτοι τοσοῦτον αὐτοῖς ἐστιν ἡ σπουδὴ καὶ ἡ φυλακή. ἀλλ᾽ ὀλίγοι, προσέχοντες τῷ λαθεῖν, λανθάνουσιν ἀνὰ ἔτεα338 πολλὰ εἰσάγοντες σώματα. 25 παρὰ δὲ τοῖς παλαιοτέροις καὶ τοιόνδε ποτὲ ἐτεχνάσθη. Ποτίδαιαν γὰρ θέλων προδοῦναι Τιμόξενος Ἀρταβάζῳ προσυνέθεντο ἀλλήλοις ὁ μὲν τῆς πόλεώς τι χωρίον, 26 ὁ δὲ τοῦ στρατοπέδου, εἰς ὅπερ ἐτόξευον πᾶν ὅ τι339 ἤθελον ἀλλήλοις ἐμφανίσαι. ἐτεχνάζετο δὲ ὧδε·340 τοῦ τοξεύματος περὶ τὰς γλυφίδας341 ἑλίξαντες τὸ βιβλίον καὶ πτερώσαντες ἐτόξευον εἰς τὰ προσυγκείμενα χωρία. 27 ἐγένετο δὲ καταφανὴς ὁ Τιμόξενος προδιδοὺς τὴν Ποτίδαιαν· τοξεύων γὰρ ὁ Ἀρτάβαζος εἰς τὸ προσυγκείμενον, ἁμαρτὼν τοῦ χωρίου διὰ πνεῦμα καὶ φαύλην p170πτέρωσιν, βάλλει ἀνδρὸς Ποτιδαιάτου τὸν ὦμον, τὸν δὲ βληθέντα342 περιέδραμεν ὄχλος, οἷα φιλεῖ γίγνεσθαι ἐν τῷ πολέμῳ· αὐτίκα δὲ τὸ τόξευμα λαβόντες ἔφερον ἐπὶ τοὺς στρατηγούς, καὶ οὕτως καταφανὴς ἐγένετο ἡ πρᾶξις. 28 Ἱστιαῖος δὲ βουλόμενος τῷ Ἀρισταγόρᾳ σημῆναι ἀποστῆναι,343 ἄλλως μὲν οὐδαμῶς εἶχεν ἀσφαλῶς344 δηλῶσαι, ἅτε φυλασσομένων τῶν ὁδῶν καὶ οὐκ εὔπορον ὃν345 γράμματα λαθεῖν φέροντα, τῶν δὲ346 δούλων τὸν πιστότατον ἀποξυρήσας ἔστιξεν καὶ ἐπέσχεν ἕως ἀνέφυσαν347 αἱ τρίχες. 29 ὡς δὲ ἀνέφυσαν348 τάχιστα, ἔπεμπεν εἰς Μίλητον, ἐπιστείλας τῷ ἐπεστιγμένῳ349 ἄλλο μὲν οὐδέν, ἐπειδὰν δ᾽ ἀφίκηται εἰς Μίλητον πρὸς Ἀρισταγόραν, κελεύειν ξυρήσαντα κατιδεῖν εἰς τὴν κεφαλήν. τὰ δὲ στίγματα ἐσήμαινεν ἃ ἔδει350 ποιεῖν.

[link to English translation] 30 Γράφειν δὲ καὶ ὧδε. προσυνθέμενον τὰ φωνήεντα γράμματα ἐν κεντήμασι τίθεσθαι, ὁπόστον δ᾽351 ἂν τύχῃ ἕκαστον ὄν,352 ἐν τοῖς γραφομένοις τοσαύτας στιγμὰς εἶναι. 31 οἷον τόδε·

Διονύσιος κόλος353

Δ:::·:N:::Ϲ:::·:Ϲ Κ:·:Λ:·:Ϲ

Ἡρακλείδας ἡκέτω

:·Ρ·ΚΛ··::Δ·Ϲ:·Κ··Τ:::·354

p172 [link to English translation] καὶ τόδε ἄλλο· ἀντὶ τῶν φωνηέντων γραμμάτων τίθεσθαι ὅ τι δή.355 καὶ τάδε· τὰ πεμπόμενα γράμματα εἴς τινα τόπον . . .356 τῷ πεμπομένῳ δῆλον γίγνεσθαι ἐλθόντος τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὴν πόλιν καὶ πωλοῦντός τι ἢ ὠνουμένου, ὅτι ἥκει αὐτῷ γράμματα καὶ κεῖται ἐν τῷ προρρηθέντι357 τόπῳ. καὶ οὕτως οὔτε ὁ φέρων οἶδεν ὅτῳ ἠνέχθη οὔτε ὁ λαβὼν γνωστὸς ἔσται ὅτι ἔχει. πολλοὶ δὲ κατ᾽ Ἤπειρον κυσὶν ἐχρήσαντο ὧδε. 32 ἀπαγαγόντες δέσμιον358 περιέθηκαν περὶ τὸν αὐχένα ἱμάντα, ἐν ᾧ ἐπιστολὴ ἐνέρραπτο.359 εἶτα ἀφῆκαν νυκτὸς ἢ μέθ᾽ ἡμέραν πρὸς ὃν ἐξ ἀνάγκης ἔμελλεν ἥξειν ὅθεν ἀπήχθη. ἔστι δὲ τοῦτο καὶ360 Θεσσαλόν.361

[link to English translation] 33 Χρὴ δὲ τὰς παραγιγνομένας εὐθὺς ἀνοίγειν δέλτους. Ἀστυάνακτι δὴ τυράννῳ Λαμψάκου πεμφθείσης ἐπιστολῆς ἐν ᾗ γεγραμμένα ἦν μηνύοντα τὴν ἐπιβουλὴν ἀφ᾽ ἧς ἀνῃρέθη, παρὰ τὸ μὴ εὐθὺς ἀνοῖξαι καὶ ἀναγνῶναι τὰ γεγραμμένα ἀλλὰ ἀμελήσαντος αὐτοῦ, πρὸς ἄλλοις δὲ γενομένου πρότερον, διεφθάρη, τὴν ἐπιστολὴν ἔχων περὶ τοὺς δακτύλους. 34 διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ ἐν Θήβαις ἡ Καδμεία κατελήφθη, τῆς τε Λέσβου ἐν Μυτιλήνῃ παραπλήσια τούτοις ἐπράχθη.

p174 [link to English translation] 35 Γλοῦς δὲ βασιλέως ναύαρχος παρὰ βασιλέα ἀναβάς, ἐπεὶ οὐχ οἷόν τε ἦν ὑπομνήματα ἐν βιβλίῳ ἔχοντα εἰσιέναι παρὰ βασιλέα (ἦν δὲ αὐτῷ περὶ πολλῶν τε καὶ μεγάλων διαμνημονευτέον), ἐγράψατο εἰς τὰ διαστήματα τῆς χειρὸς τῶν δακτύλων περὶ ὧν ῥητέον ἦν αὐτῷ.

[link to English translation] Περὶ τὴν τῶν τοιούτων ἐπιμέλειαν τῷ πυλωρῷ πονητέον,362 ὡς ἂν μηδὲν363 λανθάνῃ364 εἰς τὴν πόλιν εἰσφερόμενον μήτε ὅπλον μήτε γράμματα.


Critical Notes:

1 Added by Hercher.

[decorative delimiter]

2 Casaubon (C?): προκατασκεύαζε AB.

[decorative delimiter]

3 Oldfather: καὶ εἰ A καὶ ἢ B: καὶ δὴ R. Schöne.

[decorative delimiter]

4 Casaubon: ἡχρεία M.

[decorative delimiter]

5 Herm. Schöne: με AB (μοι B in margin).

[decorative delimiter]

6 Hertlein: περιοδιῶν M.

[decorative delimiter]

7 Meier: προκαθημένων M.

[decorative delimiter]

8 Added by Meier.

[decorative delimiter]

9 Köchly and Rüstow add  after στρατηγόν.

[decorative delimiter]

10 R. Schöne: καὶ M.

[decorative delimiter]

11 Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

12 Casaubon: εἴτε οἱ ABC.

[decorative delimiter]

13 Orelli: ἐὰν AB.

[decorative delimiter]

14 Sauppe: ὅτ᾽ ἂν M.

[decorative delimiter]

15 Casaubon: τό M.

[decorative delimiter]

16 R. Schöne: πάντα M.

[decorative delimiter]

17 Mor. Schmidt: ὅπουστῆαι M.

[decorative delimiter]

18 Meineke: μηδὲ M.

[decorative delimiter]

19 Behrendt: προειδότων M: προειδόντων R. Schöne.

[decorative delimiter]

20 R. Schöne suggests that μηδὲ belongs after ἐπιτήδειον: Herm. Schöne thinks of a lacuna. Ought not the clauses καὶ . . . νυκτός and οὐ . . . πράσσειν to appear in reverse order? (Oldfather).

[decorative delimiter]

21 Köchly and Rüstow: φυλάκων M.

[decorative delimiter]

22 Casaubon: φυλακὴν τῶν M.

[decorative delimiter]

23 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

24 Herm. Schöne: ἅπα πάντας M.

[decorative delimiter]

25 Meier: περιοδεύουσιν M.

[decorative delimiter]

26 Casaubon: ἕκαστον M.

[decorative delimiter]

27 Hertlein: οὐδ᾽ ἅμα M.

[decorative delimiter]

28 Casaubon: προφύλαξιν M.

[decorative delimiter]

29 Sauppe: ὅτἄντι M.

[decorative delimiter]

30 Kirchhoff: προφυλάσσωσιν M.

[decorative delimiter]

31 Köchly and Rüstow: προελθόντων M.

[decorative delimiter]

32 ἄλλην καὶ added by Casaubon.

[decorative delimiter]

33 εἰσίν Hercher.

[decorative delimiter]

34 Mor. Haupt: προαισθάνεσθαι (space of 3‑4 letters) οὐ προσπήγαιον M.

[decorative delimiter]

35 Casaubon: κύνα M.

[decorative delimiter]

36 Casaubon:  M.

[decorative delimiter]

37 Capps: space of 4‑5 letters in M.

[decorative delimiter]

38 Added by Haase.

[decorative delimiter]

39 Köchly and Rüstow: ἀυτῶν M.

[decorative delimiter]

40 Casaubon: ἄλλα M.

[decorative delimiter]

41 Added by Köchly and Rüstow thinking that it was in M.

[decorative delimiter]

42 Casaubon: τοῦ στοιχείου τοὺς M.

[decorative delimiter]

43 Herm. Schöne: ὅμαλον M.

[decorative delimiter]

44 Kirchhoff: ἔτι M.

[decorative delimiter]

45 Added by Capps.

[decorative delimiter]

46 Hertlein: βούλει M.

[decorative delimiter]

47 Casaubon: καταβαίνουσιν AB.

[decorative delimiter]

48 Hertlein: ἀπαλλήλων M.

[decorative delimiter]

49 Casaubon προτρέποι M (ABC).

[decorative delimiter]

50 Casaubon: τὴν ἔξω M: ἐν Κιτίῳ Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

51 Casaubon: ἐπιβουλευομένοις M.

[decorative delimiter]

52 φυλακὰς Behrendt.

[decorative delimiter]

53 τοῖς ἐπὶ added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

54a 54b 54c Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

55 Köchly and Rüstow: ἢ ὁποτέρως M.

[decorative delimiter]

56 Kirchhoff: σημειωθῆ M.

[decorative delimiter]

57 Added by Meineke.

[decorative delimiter]

58 The lacuna determined by Herm. Schöne: πάντως suggested by R. Schöne.

[decorative delimiter]

59 Diels (Antike Technik2, 1920, 195.1): συμβάλλειν διαδοχῆ μερίδος M.

[decorative delimiter]

60 J. Afr.: προπελάσσεσθαι M.

[decorative delimiter]

61 Casaubon: ϊκανόσ M.

[decorative delimiter]

62 Capps: τῶν στρατηγῶν M.

[decorative delimiter]

63 The words παρὰ τοῦ στρατηγοῦ after σημεῖον in M seem to be a gloss (Oldfather).

[decorative delimiter]

64 Added by Meineke.

[decorative delimiter]

65 Hercher: δὲ M.

[decorative delimiter]

66 Orelli: πάντ᾽ M.

[decorative delimiter]

67 Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

68 Hertlein: πόσον M.

[decorative delimiter]

69 Herm. Schöne (= δὴ ἂν): δ᾽ ἂν M.

[decorative delimiter]

70 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

71 Herm. Schöne: αὐτοῦ M.

[decorative delimiter]

72 Casaubon: μὴ ἐξαυτομολήσῃ M: μὴ εξαυτομοληθῇ Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

73 Köchly and Rüstow: μήθ᾽ ὑπὲρ M.

[decorative delimiter]

74 C: τε M.

[decorative delimiter]

75 Added by Lange.

[decorative delimiter]

76 Casaubon: γενομενησ M.

[decorative delimiter]

77 Köchly and Rüstow: ὧδε ἐλθόντες M.

[decorative delimiter]

78 Hertlein: ἀνέδειμαν M.

[decorative delimiter]

79 Hercher: εἶχεν τοῖσ ἐναντίοισ M.

[decorative delimiter]

80 Kirchhoff: ἀγγεῖον M.

[decorative delimiter]

81 Casaubon: καὶ M.

[decorative delimiter]

82 Casaubon: εκπορευταῖον M.

[decorative delimiter]

83 Added by Orelli.

[decorative delimiter]

84 Köchly and Rüstow: πράξεις . . . ωδε ξοισθήσεται ἐξαρχόντων M.

[decorative delimiter]

85 Köchly and Rüstow: γε M.

[decorative delimiter]

86 Köchly and Rüstow: συνελθοντεσ M.

[decorative delimiter]

87 Casaubon: πολεμίουσ M.

[decorative delimiter]

88 Added by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

89 Casaubon: κατακοψομενοί τε M.

[decorative delimiter]

90 Hertlein: προκινδυνεύοντεσ M.

[decorative delimiter]

91 Casaubon: κρύψαι ώσ M.

[decorative delimiter]

92 C (AB?): κονισθέντεσ M.

[decorative delimiter]

93 περὶ σ. suggested by R. Schöne: σ. παράδοσις by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

94 Casaubon: ἔθει M: ἔθη Hercher.

[decorative delimiter]

95 Added by R. Schöne after Haase.

[decorative delimiter]

96 Casaubon: εἰσἀγρὸν M.

[decorative delimiter]

97 Hertlein: διάλυσιν M.

[decorative delimiter]

98 Casaubon: εἰώθη M.

[decorative delimiter]

99 Casaubon: κορυφαίας M.

[decorative delimiter]

100 C?: βαγχίνως MAB.

[decorative delimiter]

101 Casaubon: πάλιν ἂν (space) ὑποπτεύσασ M.

[decorative delimiter]

102 Köchly and Rüstow: συνελθόντεσ M.

[decorative delimiter]

103 Casaubon: πλείονοσ M.

[decorative delimiter]

104 τοῖς Casaubon: τῷ suggested by R. Schöne.

[decorative delimiter]

105 Added by Hercher.

[decorative delimiter]

106 Köchly and Rüstow: μάλιστα ὡσ M.

[decorative delimiter]

107 Köchly and Rüstow: πορευόμενοσ M.

[decorative delimiter]

108 Casaubon: βιασμῶν M.

[decorative delimiter]

109 Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

110 Casaubon: τὴν M.

[decorative delimiter]

111 Casaubon suggested τὸν προφύλακα, comparing § 19.

[decorative delimiter]

112 Casaubon: ἂν ἐρωτηθεὶσ M.

[decorative delimiter]

113 Hercher: ἀυτούσ, τοῦτο M.

[decorative delimiter]

114 Hercher: ἄγνωστον M.

[decorative delimiter]

115 Meineke: ἑαυτοῖς πρὸς συριγμὸν συνελέγοντο M.

[decorative delimiter]

116 Casaubon:  M.

[decorative delimiter]

117 Casaubon: ἀνερωτῶν M.

[decorative delimiter]

118 Köchly and Rüstow: παρασυνθήματι M.

[decorative delimiter]

119 Added by R. Schöne.

[decorative delimiter]

120 Casaubon: ψῆφον M.

[decorative delimiter]

121 Hercher: ἄλλω M.

[decorative delimiter]

122 Herm. Schöne suggests λίθον after , comparing XXVI.6.

[decorative delimiter]

123 Added by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

124 Herm. Schöne: πρῶτον δὲ M.

[decorative delimiter]

125 Casaubon: παρασύνθημα M.

[decorative delimiter]

126 Casaubon: οτιοδειπνουοντοσ M.

[decorative delimiter]

127 Casaubon:  M.

[decorative delimiter]

128 Casaubon: διπων M (with indication of corruption over π).

[decorative delimiter]

129 Orelli: δηλοισ M.

[decorative delimiter]

130 R. Schöne places a lacuna here for which he suggests τούτους οὕτω τετάχθαι.

[decorative delimiter]

131 Hercher: εἰς τὰ M.

[decorative delimiter]

132 R. Schöne places a lacuna here (space of three letters in M) in which he supposes that some prescription beginning χρὴ μὲν . . . to balance χρὴ δὲ stood.

[decorative delimiter]

133 Casaubon: τὰσ M.

[decorative delimiter]

134 Köchly and Rüstow: κεκακοπάθηκεν M.

[decorative delimiter]

135 Casaubon: ληφθὲν M.

[decorative delimiter]

136 R. Schöne: ἀποβαλεῖν ἢ τραυμάτων M.

[decorative delimiter]

137 Casaubon: ἀθυμεῖ M.

[decorative delimiter]

138 Casaubon:  M.

[decorative delimiter]

139 Casaubon:  M.

[decorative delimiter]

140 R. Schöne: αὐτῶν M.

[decorative delimiter]

141 Meineke: ἂν ἐγερθῇ M.

[decorative delimiter]

142 Herm. Schöne: ἕκαστον M.

[decorative delimiter]

143 Casaubon: ἀποδεκτων M.

[decorative delimiter]

144 Casaubon: ὑπεναντίοισ M.

[decorative delimiter]

145 Mor. Haupt: ἀλλὰ ἰδία λαμβάνοντα M.

[decorative delimiter]

146 Köchly and Rüstow: προϊδόντεσ M.

[decorative delimiter]

147 ταύτην Ταύτην M.

[decorative delimiter]

148 Meineke: φόβον M.

[decorative delimiter]

149 Added by Meineke.

[decorative delimiter]

150 Added by Köchly and Rüstow (εἶς Casaubon).

[decorative delimiter]

151 Meineke: ἀνταίρουσιν M.

[decorative delimiter]

152 περὶ πανείων or πανείων κατάπαυσις suggested by R. Schöne.

[decorative delimiter]

153 Casaubon: πελοπονήσιον M.

[decorative delimiter]

154 Added by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

155 C: καταπάνειν M.

[decorative delimiter]

156 Haase: δ᾽ M.

[decorative delimiter]

157 αἰσθήσονται Hunter.

[decorative delimiter]

158 Herm. Schöne: πανεῖον· ἔστω δὲ αἰσθήσονται πυρός M: ἔστω δὲ πυρός Hunter.

[decorative delimiter]

159 Köchly and Rüstow: ἐκκατόπτου M.

[decorative delimiter]

160 λέγειν τὸ ἰὴ ἰὴ παιῆον Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

161 C: τὸν πλησίον M.

[decorative delimiter]

162 Meier: ἀντιπαιανίζουσιν M.

[decorative delimiter]

163 Hertlein: ὥστε M.

[decorative delimiter]

164 C: ησσοντισ M (with some unknown mark over σσ).

[decorative delimiter]

165 ἐστι M.

[decorative delimiter]

166 Herm. Schöne: ἀπροσδοκήτοις M.

[decorative delimiter]

167 ἐξαναστάντι Meier (cf. § 10).

[decorative delimiter]

168 Hertlein: ᾤετο ἂν M.

[decorative delimiter]

169 Hercher: ἀληθὲσ M.

[decorative delimiter]

170 Köchly and Rüstow: ἡγεμόνοσ M.

[decorative delimiter]

171 Casaubon: εὐλαβουμένου M (εὐλαβουμένοι B).

[decorative delimiter]

172 Casaubon: σιγῆ M.

[decorative delimiter]

173 Casaubon: ἀφεθέντα ἵππον M.

[decorative delimiter]

174 Capps (taking the supplement δῶρον ἀργυρίου λήψεσθαι from Eberhard): ἵππον διώκειν θορυβηθῆναι M.

[decorative delimiter]

175 Haase: ἀν ἄρα σοι προσέξωσιν M.

[decorative delimiter]

176 Köchly and Rüstow: ἄλλω M.

[decorative delimiter]

177 Added by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

178 R. Schöne: δὲ M.

[decorative delimiter]

179 Köchly and Rüstow: ἀυτῷ M.

[decorative delimiter]

180 Kirchhoff: νοστοσ M (with a mark of corruption over τ and a short space after the word).

[decorative delimiter]

181 Sauppe: ἀφιέντεσ M.

[decorative delimiter]

182 Köchly and Rüstow: ποτίσασ M.

[decorative delimiter]

183 Added by R. Schöne (after χρὴ Meier).

[decorative delimiter]

184 Meineke: ἅπαντασ M.

[decorative delimiter]

185 Boivin: αὐτῶν M, J. Afr.

[decorative delimiter]

186 ἓν καθ᾽ ἕν J. Afr.

[decorative delimiter]

187 Meier: λανθάνη M.

[decorative delimiter]

188 M, J. Afr.: defended by Mahlstedt.

[decorative delimiter]

189 Added by Hercher: πᾶν J. Afr.

[decorative delimiter]

190 Casaubon: ἐπισφασ (?) M: ἐπϊσφὰς AB.

[decorative delimiter]

191 εἰ δέ τι τούτων ἀναγκαίως δεήσει J. Afr.

[decorative delimiter]

192 J. Afr.: πάθη M.

[decorative delimiter]

193 Cf. note on III.5.

[decorative delimiter]

194 C: κομίζειν M.

[decorative delimiter]

195 Hercher placed a lacuna here, comparing J. Afr. προεξιόντος στρατεύματος.

[decorative delimiter]

196 Hercher: καὶ ἐὰν M.

[decorative delimiter]

197 ὅλον πρᾶγμα J. Afr.

[decorative delimiter]

198 B (second hand) C: μηθέντα M: ὀψίτερόν τι μηθένα ἔξω J. Afr.

[decorative delimiter]

199 ἂν J. Afr.

[decorative delimiter]

200 εξερευνήσῃ J. Afr.

[decorative delimiter]

201 Hercher: μήτε M, J. Afr.

[decorative delimiter]

202 κατ᾽ αὐτὰς J. Afr.

[decorative delimiter]

203 Gronov: ἡμέραι M.

[decorative delimiter]

204 Suggested by Herm. Schöne: τοιῶνδε ἐφ᾽ M.

[decorative delimiter]

205 Hercher: ἡσυχότατον M.

[decorative delimiter]

206 Added by Casaubon: R. Schöne suggests plausibly κατάξας τινὰ or μίαν (sc. ἅμαξαν).

[decorative delimiter]

207 παρασκευάσατο M.

[decorative delimiter]

208 Herm. Schöne: ἔτι ἐγγὺς M.

[decorative delimiter]

209 Casaubon: συναγαγόντα M.

[decorative delimiter]

210 Haase, Kirchhoff: ἵνα δὴ φυλάσσησθε M.

[decorative delimiter]

211 Casaubon: αντικρυφαιον ἐνίοις M.

[decorative delimiter]

212 Meineke conjectured here Ἀμφίπολις and for ἐπὶ πράξει either ἐπὶ Θρᾳξὶ or ἐν τοῖς ἐπὶ Θρᾴκης (see explanatory note).

[decorative delimiter]

213 Hunter places these words after συνεργοῖς.

[decorative delimiter]

214 Behrendt (λινέους J. Afr.): λιναῖοι M.

[decorative delimiter]

215 στολίδας J. Afr.

[decorative delimiter]

216 Defended by Mahlstedt: περικεφαλαίας J. Afr.

[decorative delimiter]

217 κιβωτίοις J. Afr.

[decorative delimiter]

218 This reading of M and J. Afr. is retained by Casaubon and Behrendt; it is generally changed to κατασκευασμένοις (or ‑αις).

[decorative delimiter]

219 Köchly and Rüstow: ϊστοῖσ M.

[decorative delimiter]

220 ἡμιυφαντιαίοις J. Afr.

[decorative delimiter]

221 ἀσπιδίσκια J. Afr.

[decorative delimiter]

222 Casaubon: ἀχύρεσ M.

[decorative delimiter]

223 Casaubon: απεω ω ενα M (with mark of corruption over second ω).

[decorative delimiter]

224 Schenkl: οἱ δὲ M.

[decorative delimiter]

225 ἐξ αὐτῆς ('forthwith') Eberhard, Mor. Schmidt.

[decorative delimiter]

226 Meineke: ἐξέλισσον M.

[decorative delimiter]

227 Meineke: ἕτερος M.

[decorative delimiter]

228 Added by Hercher (very uncertain).

[decorative delimiter]

229 Hercher: ἀνέτεμον M.

[decorative delimiter]

230 R. Schöne: γινόμενον M: καὶ ὡς φάλαγξ ἦν τὸ γινόμενον Meineke: ταῖς ἔξω φάλαγξι γενομένου Hug.

[decorative delimiter]

231 B (second hand) C: ὁπλισθέντας M.

[decorative delimiter]

232 Köchly and Rüstow, and Hercher from J. Afr.

[decorative delimiter]

233 ἐναντίων Casaubon: τῶν ἐ. Köchly and Rüstow (cf. J. Afr. τὰς πολέμου [for πολεμίων] οἰκίας).

[decorative delimiter]

234 Herm. Schöne: οἱ δὲ ἄλλοι M.

[decorative delimiter]

235 Oldfather: ὅπλα οισοιων M (with mark of corruption over ω): ὅπλα suspected by Hercher: οἰσύας Casaubon: οἴσυον R. Schöne: ὅπλα, πλῆθος οἰσύων Hunter.

[decorative delimiter]

236 Hertlein: ὁύτωσ M.

[decorative delimiter]

237 προσετίθεσαν Meineke.

[decorative delimiter]

238 Casaubon: συκινα M.

[decorative delimiter]

239 J. Afr. διασκέπτως M: δεῖ ἀσκέπτως Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

240 J. Afr.: εἰδέναι ἀυτοῖσ M.

[decorative delimiter]

241 J. Afr.: εὐθυμουμένουσ M.

[decorative delimiter]

242 Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

243 Schenkl: γένοιτο M.

[decorative delimiter]

244 Casaubon: συρακους M.

[decorative delimiter]

245 Added by Herm. Schöne.

[decorative delimiter]

246 Schenkl: δημοσία M (δημόσια generally).

[decorative delimiter]

247 Added by Casaubon.

[decorative delimiter]

248 Meineke: δράμα M.

[decorative delimiter]

249 δ᾽ ἐγέγραπτο Hertlein.

[decorative delimiter]

250 Added by Hug: γραμμάτων ἢ M. It would seem, however, that something more has fallen out.

[decorative delimiter]

251 ἔδει Hertlein.

[decorative delimiter]

252 Köchly and Rüstow: γράψασ M.

[decorative delimiter]

253 Herm. Schöne: δὲ ὅτε M.

[decorative delimiter]

254 Kirchhoff: ἐμφανῆ ὥσπερ ἐν βούλληº M.

[decorative delimiter]

255 Hercher placed a lacuna here.

[decorative delimiter]

256 Meineke: ἠλασμένον M.

[decorative delimiter]

257 Herm. Schöne (partly after Hercher): ἀποστείλας καὶ M (defended by Behrendt and Mahlstedt); ἀποστείλας καὶ J. Afr.: ἀντεπιστείλας Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

258 Köchly and Rüstow: τε M, J. Afr.

[decorative delimiter]

259 Meineke: γεγραμμένην M.

[decorative delimiter]

260 Köchly and Rüstow: ἐχούσαις M.

[decorative delimiter]

261 Köchly and Rüstow: ἐνωτίων ἐνειλημένοις λεπτοῖς μολιβδίνοις M.

[decorative delimiter]

262 Casaubon: προσοδίας M.

[decorative delimiter]

263 Casaubon: ἀντικαθήμενον πολέμιον M.

[decorative delimiter]

264 Casaubon: ἐν ᾧ M.

[decorative delimiter]

265 Hercher suggested plausibly ἀπεδόθη.

[decorative delimiter]

266 Hertlein (Hercher?): ὡσ δεῖ M.

[decorative delimiter]

267 Capps: δὲ M.

[decorative delimiter]

268 Kirchhoff: ὑπηρετησ εν . . . ἀδελφὸν M.

[decorative delimiter]

269 Casaubon: ἐνέγραψεν M.

[decorative delimiter]

270 R. Schöne: καὶ προσέφερεν M (with mark of corruption over ο).

[decorative delimiter]

271 Casaubon: ἔφερον M.

[decorative delimiter]

272 sc. γράμματα (R. Schöne): τὰς Casaubon.

[decorative delimiter]

273 Köchly and Rüstow: αὐτὸν M.

[decorative delimiter]

274 Hertlein (οὐκ ἔλαβε Casaubon): ὅτι καὶ ἔλαβεν M.

[decorative delimiter]

275 Casaubon: ἂν ἀντιλεπτως M.

[decorative delimiter]

276 Casaubon (βούλῃ Lange): ὁπόσῃ ἀντιβούλει M: ὁπόσῃ ἀντιβολεῖ Eberhard: ὁπόσῃ ἂν βούλῃ Lange.

[decorative delimiter]

277 Köchly and Rüstow: φυσήσασ καὶ ἀποδήσασ M.

[decorative delimiter]

278 Meier: βούλει M.

[decorative delimiter]

279 Köchly and Rüstow: ἔξελε M.

[decorative delimiter]

280 Köchly and Rüstow: συμπιέσαντασ M.

[decorative delimiter]

281 Added by Hercher.

[decorative delimiter]

282 Köchly and Rüstow: τοῦ πωματοσ M.

[decorative delimiter]

283 Gronov: διερβυθῆ M.

[decorative delimiter]

284 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

285 Casaubon: τινεσ M.

[decorative delimiter]

286 Hercher: δέλτω M: τῷ τῆς δέλτου ξύλῳ J. Afr.

[decorative delimiter]

287 Valckenaer: ἐπέθηκεν M: ἐπέτηξαν J. Afr.

[decorative delimiter]

288 Meier: παρὸν δεῖ M.

[decorative delimiter]

289 Köchly and Rüstow: ἐκκνίσασ M: ἐκκινήσας J. Afr.

[decorative delimiter]

290 ὤτὕς αως M.

[decorative delimiter]

291 Kirchhoff: λέγεται M.

[decorative delimiter]

292 ἀκήρωτον Hercher: ζωγραφικὸν Meier.

[decorative delimiter]

293a 293b Meier: βούλει M.

[decorative delimiter]

294 Suggested by Diels.

[decorative delimiter]

295 Meier: ἐὰν M.

[decorative delimiter]

296 Casaubon and Stahl: εὐξόμενοσ M: εὐξάμενον Meier.

[decorative delimiter]

297 Meineke: ὅσον M.

[decorative delimiter]

298 πραγματοδεστάτη M.

[decorative delimiter]

299 Added by Meineke.

[decorative delimiter]

300 Herm. Schöne: διὰ γραμμάτων M.

[decorative delimiter]

301 J. Afr.: not in M.

[decorative delimiter]

302a 302b 302c J. Afr.: not in M.

[decorative delimiter]

303 δ M: δὲ J. Afr.

[decorative delimiter]

304 ἄρξηται J. Afr.

[decorative delimiter]

305 Köchly and Rüstow: λινω διαιρεῖν ἐὰν M.

[decorative delimiter]

306 Haase (Αἰνέας: Αἰνέαν Hercher: Αἰνέαν also is possible — R. Schöne): εληδινη αλι M (with marks of corruption over the first η and the second ι).

[decorative delimiter]

307 Casaubon: διαιρέσει M.

[decorative delimiter]

308 Added by Williams.

[decorative delimiter]

309 Added by R. Schöne.

[decorative delimiter]

310 Hercher: τούτων M: τοῦ ἰῶτα J. Afr.: τοῦ ἄλφα Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

311 J. Afr. (ἔλθης): ἔλθη M.

[decorative delimiter]

312 Orelli: ουτο τω τα M: οὗ τὸ ἰῶτα γράμμα J. Afr.

[decorative delimiter]

313 Williams (ν Orelli): τον ειναι M (with mark of corruption over ε).

[decorative delimiter]

314 Köchly and Rüstow from J. Afr. διήρον.

[decorative delimiter]

315 τὸν τὰ M.

[decorative delimiter]

316 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

317 Haase: ἔνεστιν M.

[decorative delimiter]

318 R. Schöne thinks that directions for spelling the rest of the name are missing here, but the author may have stopped at this point after making the method clear.

[decorative delimiter]

319 Sauppe: ὥσπερ αρ τιαι μεθα M (with marks of corruption over the first ι and the second ε).

[decorative delimiter]

320 Herm. Schöne: πεμπομένη M.

[decorative delimiter]

321 Hercher: αναγινώσκοντα M.

[decorative delimiter]

322 Boivin, Köchly and Rüstow: ἐξίεσις M.

[decorative delimiter]

323 Casaubon: ἐνέρξει M.

[decorative delimiter]

324 Added by Hercher.

[decorative delimiter]

325 Orelli: πλεῖστον M.

[decorative delimiter]

326 Hercher: εὐπρεπέστερον M.

[decorative delimiter]

327 C: σπιηαμαίου M.

[decorative delimiter]

328 Casaubon: ὅσατε M.

[decorative delimiter]

329 Hertlein: ποιήσασ M.

[decorative delimiter]

330 Meier: συμβαίνει M.

[decorative delimiter]

331 Hercher: γράμματα M.

[decorative delimiter]

332 Köchly and Rüstow: τὸ M: εἰς βιβλίον J. Afr.

[decorative delimiter]

333 μικροὺς one MS. of J. Afr. and Birt.

[decorative delimiter]

334 J. Afr.: γίνηται M.

[decorative delimiter]

335 M has a space of four letters after this word.

[decorative delimiter]

336 Hertlein: διατεταγμένοι M.

[decorative delimiter]

337 Casaubon: ὅυτω M.

[decorative delimiter]

338 Orelli: ανετεα M (with sign of corruption over the first ε).

[decorative delimiter]

339 Herm. Schöne: ὅ τι ἄντι M.

[decorative delimiter]

340 Herm. Schöne: αζετο δὲ τοῦ M (with mark of corruption over the first ε).

[decorative delimiter]

341 Casaubon: πύλασ γλυφὰσ M.

[decorative delimiter]

342 Hercher (from Herodotus): προβληθέντα M.

[decorative delimiter]

343 Added by Casaubon from Herodotus.

[decorative delimiter]

344 ἀσφαλῷ M.

[decorative delimiter]

345 Added by Valckenaer.

[decorative delimiter]

346 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

347 Meier: ἂν ἔφυσαν M.

[decorative delimiter]

348 These three words added by Hercher from Herodotus.

[decorative delimiter]

349 Casaubon: ἐπιστιγένω M.

[decorative delimiter]

350 Meineke: δεῖ M.

[decorative delimiter]

351 Added by Hercher.

[decorative delimiter]

352 Casaubon: ὃν M.

[decorative delimiter]

353 Herm. Schöne: καλόσ M (cf. Introduction, p6): κακῶς Diels and Fischer.

[decorative delimiter]

354 In M only the consonants are given; Casaubon added the dots for the vowels. In this scheme the vowels from α to ω would bear the numbers one to seven. In English the correspondences will necessarily vary somewhat because of the different number and order.

[decorative delimiter]

355 Haase: τί δαὶ M.

[decorative delimiter]

356 R. Schöne sets a lacuna here, suggesting the following: τῷ πεμπομένῳ γνωστὸν ὑπ᾽ ἀνθρώπου κατατίθεσθαι γνωστοῦ καὶ αὐτοῦ, τῷ δὲ πεμπομένῳ δῆλον κτλ. The translation follows what seems most plausible in the suggestion, i.e.. . . ὑπ᾽ ἀνθρώπου γνωστοῦ τῷ πεμπομένῳ δῆλον. Other (briefer) supplements require emendation as well.

[decorative delimiter]

357 Casaubon: πορρηθέντι M.

[decorative delimiter]

358 Casaubon: δεσμὸν M.

[decorative delimiter]

359 Köchly and Rüstow: ἐγέγραπτο M.

[decorative delimiter]

360 Added by Köchly and Rüstow.

[decorative delimiter]

361 J. Afr. (Θετταλόν): Θεσσαλονικόν M.

[decorative delimiter]

362 Herm. Schöne: ποιητέον M.

[decorative delimiter]

363 μηθὲν M.

[decorative delimiter]

364 L. Dindorf: λανθάνηται M.


[image ALT: Valid HTML 4.01.]

Page updated: 20 Jul 13