[image ALT: Much of my site will be useless to you if you've got the images turned off!]
mail:
Bill Thayer

[image ALT: Click here for an English translation of this page.]
English

[image ALT: Cliccare qui per una pagina di aiuto in Italiano.]
Italiano

[Link to a series of help pages]
Help
[Link to the next level up]
Up
[Link to my homepage]
Home

[image ALT: link to previous section]
Κεφάλαιον
Ι´.α´

This webpage reproduces part of the
The General (Strategikos)

by
Onasander

(Loeb Classical Library edition, 1928)

The text is in the public domain.

This page has been carefully proofread
and I believe it to be free of errors.
If you find a mistake though,
please let me know!


[image ALT: link to next section]
Κεφάλαια
ΙΓ´‑ΙΔ´
This site is not affiliated with the US Military Academy.

ΟΝΑΣΑΝΔΡΟΥ
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ

p414 [link to English translation] (X.) β´. [Περὶ προνομῶν]1

7 Σωφρονείτω δὲ περὶ τὰς προνομὰς καὶ μὴ ἐφιέτω ταῖς δυνάμεσιν,2 ἐπειδὰν εἰς εὐδαίμονα πολεμίων εἰσβάλῃ3 χώραν, ἀτάκτως φέρεσθαι πρὸς τὰς ὠφελίας·4 αἱ γὰρ μέγισται συμφοραὶ κἂν τοιοῖσδε5 γίγνονται·6 πολλάκις γὰρ ἀτάκτοις καὶ σποράσι περὶ τὴν λείαν σεσοβημένοις7 ἐπιπεσόντες οἱ πολέμιοι καὶ διὰ τὸ ἀσύντακτον τοῦ πλήθους καὶ διὰ τὸ βαρεῖς εἶναι8 τοὺς ἀποχωροῦντας ταῖς ὠφελείας οὔτε τοῖς ὅπλοις χρῆσθαι δυναμένους οὔτ᾽9 ἀλλήλοις ἐπικουρῆσαι πολλοὺς διέφθειραν. 8 εἰ δέ τινες δίχα τοῦ τὸν στρατηγὸν κελεῦσαι προνομεύοιεν,10 οὗτοι κολαζέσθων.11 αὐτός γε μὴν12 ὅτ᾽ ἂν ἐπὶ τὴν λείαν ἐκπέμπῃ,13 τοῖς ψιλοῖς καὶ ἀνόπλοις συνταττέτω14 μαχίμους ἱππεῖς καὶ πεζούς, οἳ15 περὶ μὲν τὴν λείαν οὐκ ἀσχολήσονται,16 μένοντες δὲ ἐν τάξει παραφυλάξουσι17 τοὺς προνομεύοντας, ἵν᾽ ᾖ σφισιν ἀσφαλὴς ἡ ἀποχώρησις.18

p416 [link to English translation] γ´. [Περὶ κατασκόπων]19a

9 Εἰ δὲ συλλάβοι ποτὲ κατασκόπους, μὴ μιᾷ κεχρήσθω γνώμῃ· ἀλλ᾽, ἐὰν μὲν ἀσθενέστερα τὰ ἴδια ἤπερ20 τὰ παρὰ τῶν πολεμίων εἶναι νομίζῃ,21 κτεινάτω22 τούτους, ἂν23 δὲ καὶ ὁπλισμῷ καλῶ κεχρημένος ᾖ καὶ παρασκευαῖς ἐντελέσι24 καὶ δυνάμει πολλῇ καὶ εὐεξίᾳ σωμάτων καὶ πειθηνίῳ στρατεύματι καὶ ἡγεμόσιν ἀρίστοις καὶ ἐμπειρίᾳ μεμελετημενῃ, παραλαβὼν τοὺς κατασκόπους καὶ ἐν κόσμῳ τὴν στρατιὰν25 ἐπιδειξάμενος οὐκ ἂν ἁμάρτοι ποτὲ καὶ ἀθώους ἀποπέμψας.26 τὰ μὲν γὰρ πλεονεκτήματα τῶν ἀντιπολέμων27 ἀγγελλόμενα φοβεῖσθαι συνηνάγκασεν, τὰ δ᾽ ἐλαττώματα θαρρεῖν παρεστήσατο.

[link to English translation] δ´. [Περὶ νυκτοφυλάκων]19b

10 Φύλακας δὲ καταταττέτω καὶ πλείους, ἵν᾽28 ἐν μέρει διελόμενοι29 τὴν τῆς νυκτὸς ὥραν οἱ μὲν ὑπνοῦν30 οἱ δὲ γρηγορεῖν31 αἱρῶνται·32 οὔτε γὰρ ἀναγκαστέον οὐθ᾽ ὑπισχνουμένοις πιστευτέον ὅλην ἀγρυπνήσειν33 νύκτα τοὺς αὐτούς·34 εἰκὸς γάρ35 ποτε36 καὶ παρὰ γνώμην ἐνδιδόντων τῶν μελῶν αὐτόματον ὕπνον ἐπελθεῖν. 11 ὀρθοὶ δ᾽ ἑστῶτες φυλαττόντων·37 αἱ γὰρ καθέδραι καὶ ἀναπτώσεις p418συνεκλύουσαι38 τὰ σώματα μαραίνουσιν εἰς ὕπνον, ἡ δ᾽ ἀνάστασις39 καὶ ὁ τόνος τῶν σκελῶν40 ἐγρήγορσιν ἐντίθησι τῇ διανοίᾳ. 12 καιόντων δ᾽ οἱ φύλακες πυρὰ41 πορρωτέρω τῆς στρατοπεδείας· οὕτως γὰρ τοὺς μὲν προσιόντας42 διὰ τοῦ φωτὸς ἐκ πολλοῦ συνόψονται, τοῖς δ᾽ ἐκ τοῦ φωτὸς ἐν σκότῳ τυγχάνοντες οὐκ ἀθρήσονται, μέχρις ἂν εἰς χεῖρας ἔλθωσιν.

[link to English translation] ε´. [Περὶ λαθραίας ἀναχωρήσεως τοῦ στρατεύματος]43a

13 Εἰ δὲ βούλοιτό ποτε44 νύκτωρ ἀναστῆσαι τὸ στράτευμα λανθάνων τοὺς πολεμίους, ἢ τόπους προκαταλαβέσθαι προαιρούμενος45 ἢ τοὺς ὄντας φεύγων46 ἢ μηδέπω47 βουλόμενος48 εἰς ἀνάγκην ἐλθεῖν τοῦ μάχεσθαι, πυρὰ πολλὰ καύσας ἀναχωρείτω· βλέποντες μὲν49a γὰρ οἱ πολέμιοι τὰ φῶτα δοκοῦσι κατὰ χώραν αὐτὸν μένειν, ἀφωτίστου δὲ μεταξὺ49b γενομένης τῆς παρεμβολῆς ὑπόνοιαν ἀναλαβόντες,50 ὡς φεύγουσιν, ἐνέδρας51 τε προεκπέμπουσι καὶ διώκουσιν.

[link to English translation] ϛ´. [Περὶ στρατηγῶν κοινολογουμένων τοῖς τῶν ἐναντίων στρατηγοῖς]43b

14 Ἐὰν δ᾽ ἐπὶ τῶν αὐτῶν μένων εἰς ὄψιν ἔρχηταί ποτε τῷ τῶν52 πολεμίων στρατηγῷ,53 κοινολογησόμενος, p420ὡς αὐτὸς εἰπεῖν ἢ ἀκοῦσαί τι βουλόμενος, ἐκλεξάμενος54 τοὺς κρατίστους καὶ ἀξιοπρεπεστάτους τῶν νέων, εὐρώστους καλοὺς μεγάλους, ὅπλοις55a διαπρεπέσι κοσμήσας ἔχων55b περὶ αὑτὸν56 ἀπαντάτω· πολλάκις γὰρ τοιόνδε τὸ πᾶν ἀπὸ μέρους ὀφθέντος57 ἠλπίσθη,58 καὶ οὐκ ἐξ ὧν ἥκουσεν ὁ στρατηγὸς ἐπείσθη, τί δεῖ ποιεῖν, ἀλλ᾽ ἐξ ὧν εἶδεν59 ἐφοβήθη.

[link to English translation] ζ´. [Περὶ αὐτομόλων]60

15 Τῶν δὲ αὐτομόλων εἴ τινες ἢ καιρὸν ἀφικνοῦνται μηνύσοντες ἢ ὥραν ἐπιθέσεως, ἢ ὁδὸν ἐπαγγέλλονται καθηγήσασθαι61 καὶ διὰ σκοπῶν62 ἀοράτων τοῖς63 πολεμίοις ἄξειν, δήσας αὐτοὺς ἀγέτω,64 τοῦτο ποιῶν σφισι65 φανερόν, ὡς, ἐὰν μὲν ἀληθεύσωσι καὶ ἐπὶ σωτηρίᾳ καὶ νίκῃ πάντα ποιήσωσι τοῦ στρατεύματος, λύσει τέ σφας καὶ δωρεὰς δώσει καταξίους,66 ἐὰν δ᾽ ἐξαπατήσωσι καὶ ψεύσωνται67 τοῖς σφετέροις ἐγχειρίσαι68 βουλόμενοι τὸ στράτευμα, παρ᾽ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ὄντες69 ἐν δεσμοῖς ὑπὸ τῶν κινδυνευόντων κατασφαγήσονται· πίστις γὰρ αὐτομόλου τι μηνύοντος αὕτη βεβαιοτάτη, τὸ μὴ αὐτὸν εἶναι τῆς αὑτοῦ70 ψυχῆς κύριον, ἀλλὰ τοὺς ὁδηγουμένους.71

p422 [link to English translation] η´. [Περὶ τοῦ ὁρᾶν καὶ τὴν τῶν πολεμίων παρεμβολήν]72

16 Ὁράτω δὲ καὶ τὴν τῶν πολεμίων παρεμβολὴν ἐμπείρως· μήτε γάρ, ἐὰν ἐν73 ἐπιπέδῳ καὶ κατὰ κύκλον ἴδῃ74 κείμενον βραχὺν τὴν περίμετρον καὶ συνεσταλμένον χάρακα,75 δοκείτω τοὺς πολεμίους ὀλίγους76 εἶναι — πᾶς γὰρ κύκλος ἐλάττω τὴν τοῦ σχήματος ὄψιν ἔχει τῆς ἐξ ἀναλόγου στερεομετρουμένης θεωρίας, καὶ πλείους δύναται δέξασθαι τὸ ἐν αὐτῷ77 περιγραφόμενον εὖρος, ἢ ἰδὼν ἂν78 τις ὄψει τεκμήραιτο —, μήτε, ἂν αἱ πλευραὶ τοῦ χάρακος ἐπὶ μῆκος ἐκτείνωσι79 καὶ κατά τι μέρος στεναὶ τυγχάνωσιν ἢ σκολιαὶ καὶ πολυγώνιοι καὶ ὀξυγώνιοι,80 πολὺ πλῆθος ἐλπιζέτω· τῆς81 μὲν γὰρ στρατοπεδείας ἡ ὄψις μεγάλη φαίνεται, τοὺς δ᾽ ἐν αὐτῇ περιειλημμένους ἄνδρας οὐ πάντως πλείονας ἔχει τῶν ἐν κύκλῳ περιγραφομένων. 17 οἱ δ᾽ ἐπὶ τῶν ὀρῶν καὶ λόφων χάρακες, ἐὰν μὴ συμφυεῖς82 ὦσι πάντῃ, μείζους μὲν ὁρῶνται τῶν ἐν τοῖς ἐπιπέδοις, ἐλάττους δὲ ἢ κατὰ τὴν ὄψιν ἄνδρας περιέχουσιν· πολλὰ γὰρ ἀνθρώπων ἐντὸς ἀπολείπεται γυμνά μέρη· τῶν γὰρ τοιούτων τόπων ἀνάγκη πολλὰ μὲν εἶναι βάραθρα, πολλὰ δὲ κρημνώδη83 καὶ τραχέα καὶ ἀκατασκήνωτα, τοῦ δὲ χάρακος πρὸ τῶν ἀνθρώπων τιθεμένου, τούτου τὸ84 μῆκος εὐλόγως ἐπεκτείνεται.85 18 μήτ᾽ οὖν, ἐπειδὰν ἴδῃ βραχὺν86 καὶ p424συνεσταλμένον, καταφρονείτω συλλογιζόμενος καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ σχῆμα, μήτ᾽, ἂν καὶ παραμήκη, καταπληττέσθω.

[link to English translation] 19 Ταῦτα μέντοι γιγνώσκων87 εὐκαίρῳ ποτὲ στρατηγίᾳ χρησάσθω, καὶ καταστρατοπεδεύσας ἐν ὀλίγῳ κατὰ τὸ προειρημένον σχῆμα, καί, εἰ δέοι, καὶ συνθλίψας τὸ στράτευμα μὴ προαγέτω μήτε88 δεικνύτω89 τοῖς ἀντεστρατοπεδεύκοσι,90 καὶ δὴ προκαλουμένοις εἰς μάχην μὴ91 ἐξαγέτω· δοκείτω δὲ καὶ δεδιέναι. 20 πολλάκις γὰρ οἱ πολέμιοι καταφρονήσαντες ὡς ὀλίγων92 ὄντων τῶν ἐναντίων, ὄψει καὶ οὐκ ἐμπειρίᾳ93 στρατηγικῇ τὰ πράγματα κρίνοντες,94 ῥᾳθυμότερον ἀνεστράφησαν, ἀφυλάκτως καὶ ἀτάκτως τῆς ἰδίας προϊόντες95 παρεμβολῆς, ὡς οὐ τολμησόντων σφίσι τῶν πολεμίων ἐπεξελεύσεσθαι, ἢ καὶ τῷ χάρακι περιστάντες96 πολιορκοῦσιν ἀπροσδόκητοι97 τοῦ μέλλοντος ἐκχυθήσεσθαι πλήθους· ἡ δ᾽ ἀνελπιστία τῶν δεινῶν ἀμελεστέρους ἐποίησε τοὺς στρατιώτας. ἔνθα δεῖ98 τὸν καιρὸν ἁρπάσαντα99 κατὰ πολλὰς ἐκδραμόντα100 τοῦ χάρακος πυλίδας ἐν τάξει τῶν ὑποκειμένων ἀνδρείως ἔχεσθαι πραγμάτων.

[link to English translation] 21 Ὁ δὲ εἰδὼς οὕτως στρατηγεῖν εἴσεται, κἂν ὑπὸ τῶν πολεμίων ἐν τοῖς αὐτοῖς καταστρατηγῆται, καὶ δρᾶσαί τι φρόνιμος ἔσται καὶ φυλάξασθαι προμηθής· ἐξ ὧν γὰρ αὐτὸς εἴσεται, τί δεῖ ποιεῖν, ἐκ τούτων ἑτέρου ποιοῦντος γνώσεται, τί χρὴ μὴ p426παθεῖν· αἱ γὰρ ἰδίαι πρὸς τὸ λυπεῖν ἐμπειρίαι καὶ τὰς τῶν πέλας ἐπινοίας τεκμαίρονται.

[link to English translation] θ´. [Περὶ ἀπορρήτων]101

22 Προάγειν δ᾽ εἰ δέοι102 νύκτωρ ἢ μέθ᾽ ἡμέραν ἐπί τι τῶν ἀπορρήτων, ἡ φρούριον103 ἢ πόλιν ἢ ἄκρα104 ἢ παρόδους καταληψόμενον105 ἤ τι τῶν ἄλλων106 δράσοντα,107108 διὰ τάχους λαθόντα109 τοὺς πολεμίους, ἄλλως δ᾽ οὐκ ἔστι πρᾶξαι, μηδενὶ προλεγέτω, μήτ᾽ ἐπὶ τί μήτε τί ποιήσων ἄγει110 τὴν στρατιάν, εἰ μή111 τισι τῶν ἡγεμόνων ἀναγκαῖον εἶναι νομίζοι προειπεῖν. 23 γενόμενος δ᾽ ἐπ᾽ αὐτῶν τῶν τόπων ἐγγὺς ὄντος τοῦ παρ᾽ ὃν δρᾶσαί τι δεῖ καιροῦ112 διδότω τὸ παράγγελμα καὶ τί δεῖ πράττειν σημαινέτω· ταχὺ δὲ τοῦτο ἔστω113 καὶ δι᾽ ὀλίγης ὥρας· ἅμα γὰρ οἱ ἡγεμόνες ἀκούουσι καὶ οἱ ὑποτεταγμένοι τούτοις114 ἴσασιν. 24 ἄφρων δὲ καὶ ἀτελής, ὅστις ἂν πρὸ τοῦ δέοντος εἰς τὸ πλῆθος ἀνακοινώσηται τὴν πρᾶξιν· οἱ γὰρ πονηροὶ μάλιστα περὶ115 τοὺς τοιούτους αὐτομολοῦσι καιρούς, παρ᾽ οὓς ἐροῦντές τι καὶ116 μηνύσοντες οἴονται τιμῆς καὶ δωρεὰς τεύξεσθαι117 παρὰ τῶν πολεμίων· οὐκ ἔστιν δ᾽ ἀφ᾽ οὗ στρατεύματος οὐκ ἀποδιδράσκουσι πρὸς ἀλλήλους δοῦλοί τε καὶ ἐλεύθεροι κατὰ πολλὰς προφάσεις, ἃς118 ἀνάγκη παρέχεσθαι πόλεμον.

p428 [link to English translation] ι´. [Περὶ τῆς πρὸ μάχης ἐπισκέψεως τῶν ἱερῶν ]119

25 Μήτε δὲ εἰς πορείαν ἐξαγέτω τὸ120 στράτευμα μήτε πρὸς μάχην ταττέτω, μὴ πρότερον θυσάμενος· ἀλλ᾽ ἀκολουθούντων αὐτῷ121 θύται122 καὶ μάντεις. ἄριστον μὲν γὰρ καὶ αὐτὸν ἐμπείρως ἐπισκέπτεσθαι δύνασθαι τὰ ἱερά·123 ῥᾷστόν γε μὴν ἐν τάχει μαθεῖν ἐστιν καὶ αὐτὸν αὑτῷ124 σύμβουλον ἀγαθὸν γενέσθαι. 26 γενομένων δὴ καλῶν τῶν ἱερῶν ἀρχέσθω πάσης πράξεως καὶ καλείτω τοὺς ἡγεμόνας πάντας ἐπὶ τὴν ὄψιν τῶν ἱερῶν, ἵνα θεασάμενοι τοῖς ὑποταττομένοις125 θαρρεῖν λέγοιεν ἀπαγγέλλοντες,126 ὡς οἱ θεοὶ κελεύουσι μάχεσθαι· πάνυ γὰρ ἀναθάρρουσιν αἱ δυνάμεις, ὅτ᾽ ἂν μετὰ τῆς τῶν θεῶν γνώμης ἐξιέναι νομίζωσιν ἐπὶ τοὺς κινδύνους· αὐτοὶ γὰρ ὀπιπεύονται127 κατ᾽ ἰδίαν ἕκαστος καὶ σημεῖα καὶ φωνὰς παρατηροῦσιν, ἡ δ᾽ ὑπὲρ πάντων καλλιέρησις καὶ τοὺς ἰδίᾳ δυσθυμοῦντας128 ἀνέρρωσεν. 27 ἐὰν δ᾽ ἐπὶ τοὐναντίον τὰ ἱερὰ γένηται,129 μένειν ἐπὶ τῶν αὐτῶν, κἂν σφόδρα τι ἐπείγῃ, πᾶν ὑπομένειν τὸ δύσχρηστον — οὐθὲν γὰρ δύναται παθεῖν χεῖρον, ὧν προμηνύει τὸ δαιμόνιον —, ὡς, ἄν γέ τι κρεῖττον130 ἔσεσθαι μέλλῃ τῶν παρόντων,131 ἀνάγκη καλλιερεῖν, θύεσθαι δὲ τῆς αὐτῆς ἡμέρας πολλάκις· ὥρα γὰρ μία καὶ ἀκαρὴς χρόνος ἢ φθάσαντας ἐλύπησεν132 ἢ ὑστερήσαντας.133 28 καί μοι134 δοκεῖ τὰς κατ᾽ οὐρανὸν p430ἀστέρων κινήσεις καὶ ἀνατολὰς καὶ δύσεις καὶ σχημάτων ἐγκλίσεις135 τριγώνων καὶ τετραγώνων καὶ διαμέτρων ἡ θυτικὴ διὰ σπλάγχνων ἀλλοιομόρφῳ θεωρίᾳ προσημαίνειν, ὧν αἱ παρὰ μικρὸν διαφοραὶ καὶ δυνάμεις καὶ ἀποθειώσεις136 ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ μᾶλλον δὲ137 ὥρᾳ καὶ βασιλεῖς ἐποίησαν καὶ αἰχμαλώτους.

[link to English translation] XI. α´. [Περὶ τοῦ ὅτι δεῖ τῶν πολεμίων σχηματιζομένων φεύγειν μὴ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν ἔχεσθαι τῆς διώξεως]138

1 Ἐπειδὴ δὲ πολλάκις θυομένοις ὡς μὲν εἰς μάχην καλὰ γίγνεται τὰ ἱερά, διὰ δὲ μάχης ὅλον ἐνίοτε στρατευμάτων ὄλεθρον προσημαίνει, τῶν ἀναγκαιοτάτων139 ἡγοῦμαι περὶ140 τούτου φράσαι. 2 τῆς γὰρ συμπάσης οἰκουμένης πολλὰς καὶ παντοίας εἶναι συμβέβηκεν ἰδέας τόπων, ἄδηλον δέ, ἐν ὁποίοις141 ἕκαστοι πολεμήσουσιν· καὶ τῆς μὲν σφῶν142 αὐτῶν ἐμπειρίαν ἔχουσι143 χώρας ἄνθρωποι,144 τὴν δ᾽ ἀλλοτρίαν οὐκ ἴσασι.145 3 πολλάκις δ᾽ εἰ146 στρατηγὸς ἀκούσας μιᾶς ἡμέρας ὁδὸν ἀπέχειν τοὺς πολεμίους ἀναστήσας ἄγει τὸν στρατόν, ἐπειγόμενος διὰ μάχης ἐλθεῖν τοῖς πολεμίοις,147 τῶν δ᾽ ὑποχωρούντων ἐπίτηδες καὶ μὴ μενόντων,148 ὡς κατορρωδοῦσιν ἕπεται, τῶν δὲ149 ταὐτὸ150 τοῦτο ποιούντων, ἕως151 ἔλθωσιν εἰς δυσχωρίας καὶ p432περικεκλεισμένους ὄρεσι τόπους, ἐπίκειται μηδὲν ὑφορώμενος, εἶτα ἐμβαλὼν152 εἰς τοὺς τόπους ὑπὸ τῶν πολεμίων ἀπεκλείσθη τῆς εἰσβολῆς,153154 τὸ στράτευμα εἰσῆλθε, καὶ καταλαβόμενοι τάς τε εἰς τοὔμπροσθεν155 διόδους καὶ κύκλῳ τὰ μετέωρα πάντα κατασχόντες, ὥσπερ ἐν ζωγρείῳ156 τινὶ συνεπέδησαν μὲν157 τοὺς πολεμίους,158 ὁ δὲ παριὼν159 μὲν ὑπὸ τῆς ὁρμῆς ἐφέρετο δοκῶν ἐπικεῖσθαι φυγομαχοῦσι τοῖς πολεμίοις, οἷς160 προσελθὼν161 οὐκ ἔγνω, μετὰ δὲ ταῦτα περιβλεψάμενος τά τε162 πρόσω καὶ ὀπίσω καὶ παρὰ πλευράν, καὶ πάντα πλήρη θεασάμενος πολεμίων ἢ συνηκοντίσθη μετὰ τοῦ στρατεύματος, ἢ ἀπομάχεσθαι μὴ δυνάμενος καὶ μὴ παραδιδοὺς λιμῷ διέφθειρεν πάντας, ἢ παραδοὺς κυρίους ἐποίησε τοὺς πολεμίους τοῦ ὅ τι163 βούλονται διαθεῖναι. 4 δεῖ τοίνυν τὰς ὑποχωρήσεις ὑφορᾶσθαι τῶν πολεμίων καὶ μὴ ἀπειροκάλως ἕπεσθαι καὶ164 περιβλέπεσθαι δὲ μᾶλλον τοὺς τόπους ἢ τοὺς πολεμίους καὶ δι᾽ ὧν ἄγει χωρίων165 ὁρᾶν, ἐπιλογίζεσθαι166 δ᾽ ὅτι ταύτῃ πάλιν ὑποστρέψαι δεῖ, καὶ ἤτοι167 μηδ᾽ εἰσβάλλειν, ἀλλ᾽ ἀποτρέπεσθαι δεῖ, καὶ ἤτοι168 μηδ᾽ εἰσβάλλειν, ἀλλ᾽ ἀποτρέπεσθαι τῆς πορείας, ἢ εἰσβάλλοντα προορᾶν καὶ εἰς169 τὰς ὑπερβολὰς καὶ τοὺς συνάπτοντας αὐχένας τῶν ὀρῶν ἀπολείπειν170 τοὺς παραφυλάττοντας, ἵν᾽ ἀσφαλής171 σφισιν ἡ ἀνακομιδὴ p434γίγνηται. 5 ταῦτα δ᾽ εἰρήσθω καὶ τοῦ καταστρατηγεῖν οὕτως εἵνεκα172 καὶ τοῦ173 μὴ καταστρατηγεῖσθαι·174a καλὸν μὲν γὰρ καὶ τὸ λαβεῖν οὕτω δύνασθαι πολεμίους, ἀναγκαῖον δὲ τὸ μὴ ληφθῆναι.175

[link to English translation] β´. [Περὶ τοῦ προσίεσθαι τοὺς ἀπαγγέλλοντάς τι]176

6 Προσιέσθω δὲ καὶ πάντα τὸν βουλόμενόν τι177 ἀπαγγέλλειν καὶ δοῦλον καὶ ἐλεύθερον καὶ νύκτωρ καὶ μέθ᾽ ἡμέραν καὶ ἐν178 πορείᾳ καὶ ἐν κατασκηνώσει καὶ ἀναπαυόμενος καὶ ἐπὶ λουτροῦ καὶ ἐπὶ τροφῆς·179 οἱ γὰρ ἀναβαλλόμενοι καὶ δυσπρόσιτοι καὶ τοῖς ὑπηρέταις τοὺς προσιόντας ἀνακόπτειν180 κελεύοντες πολλῶν καὶ μεγάλων181 εἰκότως διαμαρτάνουσι πραγμάτων, ἢ καὶ τοῖς ὅλοις ῥᾳθυμοῦντες σφάλλονται· πολλάκις γὰρ ἐν ὄξει τὸ δυνάμενον καιρῷ φθασθῆναι182 πάρεισίν τινες μηνύοντες.

[link to English translation] XΙI. [Περὶ ἀριστοποιΐας]183

1 Ἀντιστρατοπεδεύων δὲ πολεμίῳ184 χάρακι μηδὲ τῆς κατὰ καιρὸν ἀριστοποιΐας185 ἀμελείτω·174b ἐὰν μὲν γὰρ ἐφ᾽ ἑαυτῷ νομίζῃ τὸ ὅτε βούλεται τὸ στράτευμα πρὸς μάχην ἐκτάττειν εἶναι, καὶ186 p436ἡνίκα187 ἂν ἐθέλῃ,188 παραγγελλέτω ταῖς δυνάμεσιν ἀριστοποιεῖσθαι· ἐὰν δὲ εἰς τοσαύτην ἀνάγκην ἐληλυθὼς τυγχάνῃ διά τινας τόπους ἢ χάρακος ἀσθένειαν ἤ τινας ἄλλας αἰτίας, ὥστ᾽ ἐπὶ τοῖς πολεμίοις ἀπολελεῖφθαι τὸ189 ἐξάγειν ὁπότε προαιροῦνται καὶ τὴν ἀνάγκην σφίσιν ἐπιτιθέναι τοῦ τὰ ὅπλα λαμβάνειν καὶ ἀντιπαρατάττεσθαι, μὴ ὀκνείτω καὶ ἕωθεν ἀριστοποιεῖσθαι σημαίνειν, μὴ φθάσωσιν νήστισιν ἐπιθέντες οἱ πολέμιοι τὴν ἀνάγκην τοῦ μάχεσθαι. 2 καὶ τὸ σύνολον οὐκ ἐν μικρῷ190 θετέον οὐδὲ παρορατέον τὴν τῶν τοιούτων πρόνοιαν· ἐμφαγόντες γὰρ στρατιῶται μετρίως, ὥστε μὴ πολὺν ἐνφορτίσασθαι191 τῇ γαστρὶ κόρον, δυναμικώτεροι πρὸς τὰς μάχας εἰσίν· πολλάκις καὶ192 παρὰ τοῦθ᾽ ἡττήθη στρατόπεδα τῆς193 ἰσχύος ἐλλειπούσης194 διὰ τὴν ἔνδειαν, ὅταν μὴ ἐν195 ὄξει καιρῷ κρίνηται τὰ τῆς μάχης, ἀλλὰ δι᾽ ἡμέρας ὅλης λαμβάνῃ196 τὸ τέλος.


The Loeb Editor's Notes:

1 Title om. FGH: τῶν προνομῶν A.

[decorative delimiter]

2 F puts the break here.

[decorative delimiter]

3 εἰσβάλλῃ GHK (εἰσβάλλη GH).

[decorative delimiter]

4 ὠφελείας GH Köchly (v?).

[decorative delimiter]

5 τοῖς τοιοῖσδε vGH Köchly: om. C.

[decorative delimiter]

6 γίγνωνται F.

[decorative delimiter]

7 σεσοβημαίνους GH.

[decorative delimiter]

8 διὰ τὸ ἀσύντακτον . . . εἶναι om. R.

[decorative delimiter]

9 δυναμένοις οὔτε vGH.

[decorative delimiter]

10 προνομεύειν ἐπιχειρήσωσιν vGH: ἐπιχειρήσουσιν Koraes.

[decorative delimiter]

11 κολαζέσθωσαν vGH.

[decorative delimiter]

12 αὐτὸ γέ μηνº CR.

[decorative delimiter]

13 πέμπῃ vGH (πέμπη GH).

[decorative delimiter]

14 FKRGH: ενταττέτω v.

[decorative delimiter]

15 οἱ F.

[decorative delimiter]

16 ἀσχολήσωνται Jos. Scaliger reports from an old MS.

[decorative delimiter]

17 παραφυλάξωσι v.

[decorative delimiter]

18 ὑποχώρησις Koraes.

[decorative delimiter]

19a 19b Title om. FGH.

[decorative delimiter]

20 τὰ ἴδια ἤπερ om. F: εἴ ENP: ἥπερ GH.

[decorative delimiter]

21 ἴσως παραχρῆμα after νομίζῃ A m2 in margin.

[decorative delimiter]

22 κτεινέτω R.

[decorative delimiter]

23 ἐὰν v (ἐαν GH) ἀν F.

[decorative delimiter]

24 ἐντελέσεϊ G: ἐν τελέσϊ H.

[decorative delimiter]

25 Schwebel: στρατείαν Ω.

[decorative delimiter]

26 ἀποπέμψαι F.

[decorative delimiter]

27 ἀντιπάλων vGH.

[decorative delimiter]

28 FEN:  PGH: ἣν R.

[decorative delimiter]

29 διελλόμενοι GH.

[decorative delimiter]

30 ὕπνον vGH.

[decorative delimiter]

31 ἐγρήγορσιν vGH.

[decorative delimiter]

32 αἱροῦνται"quidam libri MSS." (Schwebel).

[decorative delimiter]

33 ἀγρυπνῆσαι vGH.

[decorative delimiter]

34 τούτοις for τοὺς αὐτοὺς F.

[decorative delimiter]

35 γὰρ ἂν vGH.

[decorative delimiter]

36 Om. R.

[decorative delimiter]

37 τῶν φυλασσόντων vPGH.

[decorative delimiter]

38 συλλύουσαι vGH: συλλύονται A m2.

[decorative delimiter]

39 δ᾽ ἀνάτασις FG: δὲ ἀνάστασις H.

[decorative delimiter]

40 FGH: τῶν σκελῶν καὶ ὁ τόνος v.

[decorative delimiter]

41 FC (δὲ C): δὲ τῶν φυλάκων πυρὰ (πρὰ PvPGH.

[decorative delimiter]

42 Schwebel: ἰόντας C: ὄντας Ω.

[decorative delimiter]

43a 43b Title om. FGH.

[decorative delimiter]

44 παρὰ R.

[decorative delimiter]

45 προαιρουμένους R.

[decorative delimiter]

46 φ (space for five letters) P and "veteres membranae" (V? Rigaltius).

[decorative delimiter]

47 μὴ δέ πω F: μηδὲ vGH: μὴ καὶ RA m2.

[decorative delimiter]

48 FEN: βουλομένοις PGH (v?).

[decorative delimiter]

49a 49b Om. vGH.

[decorative delimiter]

50 λαβόντες vGH.

[decorative delimiter]

51 ἐνέδρας . . . διώκουσιν om. R.

[decorative delimiter]

52 N: om. τῷ F: om. τῶν Ω.

[decorative delimiter]

53 στρατηγῶν F.

[decorative delimiter]

54 Om. H.

[decorative delimiter]

55a 55b Köchly suggests καὶ before ὅπλοις and καὶ οὕτως before ἔχων.

[decorative delimiter]

56 Köchly: αὐτὸν FEMN: αὐτῶν PGH and "quidam MSS." (Schwebel).

[decorative delimiter]

57 Köchly: ὀφθὲν Ω.

[decorative delimiter]

58 ἐλπισθὲν F.

[decorative delimiter]

59 ἴδεν F.

[decorative delimiter]

60 Title om. FGH.

[decorative delimiter]

61 ἢ ὤραν . . . καθηγήσασθαι om. R.

[decorative delimiter]

62 διασκοπῶν F: διὰ σκόπων R: ἴσως τόπων C margin: στίβων or στενῶν conj. Koraes.

[decorative delimiter]

63 Om. R.

[decorative delimiter]

64 ἀγέτωι GH.

[decorative delimiter]

65 FC: om. vGH.

[decorative delimiter]

66 FC: κατ᾽ ἀξίαν v. (καταξίαν GH). F indicates a break at this point.

[decorative delimiter]

67 ψεύσονται GH.

[decorative delimiter]

68 An old MS. reported by Scaliger: ἐγχειρῆσαι Ω.

[decorative delimiter]

69 Om. vGH.

[decorative delimiter]

70 Köchly: αὐτοῦ F: ἑαυτοῦ vGH.

[decorative delimiter]

71 FC: ἡγουμένους vGH.

[decorative delimiter]

72 Title om. FGH.

[decorative delimiter]

73 CEMN: om. FPGH.

[decorative delimiter]

74 ἤδη R.

[decorative delimiter]

75 κειμένην τάχα ἐν περιμέτρῳ καὶ συνεσταλμένῳ χάρακι vGH.

[decorative delimiter]

76 ἐλάττους vGH: om. πολεμίους R.

[decorative delimiter]

77 τὸν ἑαυτῶ F.

[decorative delimiter]

78 Added by Koraes: om. Ω: τις πάντως R may retain a suggestion of it.

[decorative delimiter]

79 ἐκτείνουσι F.

[decorative delimiter]

80 καὶ ὀξυγώνιοι om. vGH.

[decorative delimiter]

81 ῆς F.

[decorative delimiter]

82 συνφυεῖς H.

[decorative delimiter]

83 Om. vGH.

[decorative delimiter]

84 τοῦτο τὸ vGH: του R: τοῦ A m2.

[decorative delimiter]

85 ἐπεκτείνουσι vGH.

[decorative delimiter]

86 ἐπειδἂν ἴδῃ βραχὺν F: ἐπεὶ δἂν ἴδη βραχὺ GH: βραχὺ vP.

[decorative delimiter]

87 γινώνσκων F.

[decorative delimiter]

88 εἴτε F: μηδὲ Koraes.

[decorative delimiter]

89 Om. P "alii codices" (Schwebel).

[decorative delimiter]

90

το

ἀντεστρατοπεδεύκοσι F: ἀντιστρατοπεδεύκοσι v.

[decorative delimiter]

91 καὶ vGH.

[decorative delimiter]

92 FENRGH: ὀλίγον P "alii codd."

[decorative delimiter]

93 οὐκεμπειρία F: ἐκπειρία H.

[decorative delimiter]

94 κρίναντες K Koraes.

[decorative delimiter]

95 προϊόντας R.

[decorative delimiter]

96 FC: om. vGH.

[decorative delimiter]

97 ἀπροσδόκητον F.

[decorative delimiter]

98 δὴ F.

[decorative delimiter]

99 ἁρπάσαντας vPGH.

[decorative delimiter]

100 FPGH: ἐκδραμόντας v.

[decorative delimiter]

101 Title om. FGH.

[decorative delimiter]

102 δὲ ἤδη vGH: δὲ K.

[decorative delimiter]

103 φρουρίων F.

[decorative delimiter]

104 ἄκραν vGH.

[decorative delimiter]

105 καταλειψόμενον H.

[decorative delimiter]

106 ὅλων D.

[decorative delimiter]

107 δράσαντα FPGH (corr. A?)

[decorative delimiter]

108 Added by Koraes.

[decorative delimiter]

109 λαθεῖν vGH.

[decorative delimiter]

110 FC: ἄγειν VPGH.

[decorative delimiter]

111 εἰ δὲ μὴ F.

[decorative delimiter]

112 Koraes: ὄντων τὸ παρὸν δρᾶσαι τί δεῖ καιροῦ Ω: ὄντων, παρ᾽ ὃν δρᾶσαί τι δεῖ καιρὸν Schwebel after Scaliger.

[decorative delimiter]

113 Koraes: ἔσται Ω.

[decorative delimiter]

114 F: τούτους οἱ ὑποτεταγμένοι PR: τούτοις οἱ ὑ. v: οἱ ὑ. τούτους GH.

[decorative delimiter]

115 AB Köchly: παρὰ Ω.

[decorative delimiter]

116 καιροὺς·º αἱροῦνται ἔτι καὶ F.

[decorative delimiter]

117 τεύξασθαι EN "alii codd." GH.

[decorative delimiter]

118 Om. vGH.

[decorative delimiter]

119 Title and break om. FGH.

[decorative delimiter]

120 Om. F.

[decorative delimiter]

121 αὐτῶν R.

[decorative delimiter]

122 θῦσαι R.

[decorative delimiter]

123 F indicates a break here.

[decorative delimiter]

124 Köchly: αὐτῷ Ω (αὐτῶ GH): αὐτον αὐτῶ F.

[decorative delimiter]

125 τοὺς ὑποταττομένους vGH: τοὺς ὑποτεταγμένους D.

[decorative delimiter]

126 ἀπαγέλον . . R.

[decorative delimiter]

127 ὅτι τεύξονται KA m2 GH and all Schwebel's MSS.

[decorative delimiter]

128 δυσφημοῦντας vGH (μούντας H).

[decorative delimiter]

129 γίνηται GH: γίγνηται vA m2.

[decorative delimiter]

130 From κρεῖτ. to στρατηγὸς XIII.1 is missing in G.

[decorative delimiter]

131 τῶν παρόντων μέλλῃ vH.

[decorative delimiter]

132 ἑαυτῆς ἓν F.

[decorative delimiter]

133 στερήσαντας R.

[decorative delimiter]

134 ὑστερήσαντάς μοι F.

[decorative delimiter]

135 ἐκκλίσεις R: ἐκλίσεις A m2 .

[decorative delimiter]

136 ἀποθεώσεις K: ἀποθέσεις Koraes.

[decorative delimiter]

137 δ᾽ Köchly.

[decorative delimiter]

138 Title om. FP: in margin in HAPRM (and therefore in G) after the first line of § 4.

[decorative delimiter]

139 ἀναγκαίων vH.

[decorative delimiter]

140 Koraes suggested καὶ before περὶ.

[decorative delimiter]

141 τοίοις v: ποίοις H.

[decorative delimiter]

142 σαφῶς Rigaltius and "alii codd. ut vid."

[decorative delimiter]

143 ἔχουσιν H.

[decorative delimiter]

144 οἱ ἄνθρωποι A m2.

[decorative delimiter]

145 ἴσασιν HA m2 (v?), but F writes ἴσασι πολλάκις without a stop.

[decorative delimiter]

146 δ᾽ ἢ F: corr. A: δὲ v: δὴ H.

[decorative delimiter]

147 FC: ἀναστήσας . . . πολεμίοις om. vH Saguntinus Camerarius.

[decorative delimiter]

148 κενόντων R.

[decorative delimiter]

149 δὴ F.

[decorative delimiter]

150 ταυτὸ F: αὐτὸ vH.

[decorative delimiter]

151 Koraes conj. ἕως ἂν.

[decorative delimiter]

152 βαλὼν F.

[decorative delimiter]

153 Köchly: ταῖς εἰσβολαῖς Ω.

[decorative delimiter]

154 (v?) Köchly:  FH.

[decorative delimiter]

155 ειστούμπροσθεν F: εἰς τοὔνομα πρόσθεν R.

[decorative delimiter]

156 NRE (margin) Saguntinus: ζωγρωτινὶ F: ζυγώρῳ P (in marg. ζωγροῦ): ζυγώγρῳ H (in marg. ζωγροῦ ? very faint): ζωγραφείῳ E (text). Rigaltius also quotes ζωγροῦ from the margin of "veteris membr." (= V?).

[decorative delimiter]

157 Om. vH.

[decorative delimiter]

158 F leaves after this word space for three or four letters.

[decorative delimiter]

159 Köchly: παρὼν Ω (παρῶν H): πρότερον Koraes.

[decorative delimiter]

160 FCD: ὡς R: ὃς EKN: οἳ H Rigaltius.

[decorative delimiter]

161 FCD: προελθὼν v: προἐλθῶν H.

[decorative delimiter]

162 τά τε om. vH.

[decorative delimiter]

163 Schwebel: τουτὶ F: τοὺς ὅτι v: τοὺς ὅ τι HR: ές ὅτι EN.

[decorative delimiter]

164 ἔχεσθαι (om. καὶvH.

[decorative delimiter]

165 FCH: χῶρον Pv: χώρον A m2: δι᾽ ὃν ἄγει χῶρον R.

[decorative delimiter]

166 ὑπολογίζεσθαι vH.

[decorative delimiter]

167 τε Koraes.

[decorative delimiter]

168 εἴτε vH.

[decorative delimiter]

169 ἢ εἰσβάλλοντα προορᾶν and εἰς om. F: εἰσβάλλοντο A m2.

[decorative delimiter]

170 ἀπολιπεῖν PH.

[decorative delimiter]

171 ἀσφαλεῖς H.

[decorative delimiter]

172 F: ἕνεκα vH.

[decorative delimiter]

173 FH: περὶ τοῦ v: καὶ περὶ τοῦ καταστρατηγεῖν τούτων ἕνεκα K.

[decorative delimiter]

174a 174b F indicates a break here.

[decorative delimiter]

175 λειφθεῖναι F.

[decorative delimiter]

176 Koraes apparently added the title, for it does not appear in FH, and even Rigaltius and Schwebel have merely "De nuntiis admittendis."

[decorative delimiter]

177 τὸ HRA m2.

[decorative delimiter]

178 Om. vH.

[decorative delimiter]

179 ἐπιστροφῆς F.

[decorative delimiter]

180 FH Leo, Tactica, XVI.21: ἀνακάπτειν RA m2: ἀνακάμπτειν DEKN.

[decorative delimiter]

181 μεγάλων καὶ vH.

[decorative delimiter]

182 FH: φασθῆναι v: φρασθῆναι DR Koraes: πραχθῆναι conj. Koraes.

[decorative delimiter]

183 Title om. FH.

[decorative delimiter]

184 πολεμίω F: πολεμίων vH Köchly.

[decorative delimiter]

185 ἀριστοποσίας F.

[decorative delimiter]

186 Del. Koraes.

[decorative delimiter]

187 ἡνίκ᾽  Köchly.

[decorative delimiter]

188 θέλῃ v (θέλη H).

[decorative delimiter]

189 Om. vH.

[decorative delimiter]

190 FH: σμικρῷ v.

[decorative delimiter]

191 F: ἐνφορτίσαι H: ἐμφορτίσαι v: ἐνφορτῶσαι R.

[decorative delimiter]

192 γὰρ καὶ vH.

[decorative delimiter]

193 τὴν R.

[decorative delimiter]

194 ελλιπούσης (Schwebel) Koraes.

[decorative delimiter]

195 FC: om. vH.

[decorative delimiter]

196 λαμβάνει vH.


[image ALT: Valid HTML 4.01.]

Page updated: 27 Jul 13